Artykuł sponsorowany
Projekt "Watchdog na Kaszubach"
O Watchdogu na Kaszubach czyli społecznym nadzorze nad realizowaniem i finansowaniem przez administrację publiczną praw językowych Kaszubów
Na każdym z nas, którzy jesteśmy obywatelami Rzeczpospolitej Polski, spoczywa wiele obowiązków wobec naszego państwa. Z tymi powinnościami wiąże się również szereg praw i wolności znajdujących swoje źródło w Konstytucji RP, ratyfikowanych umowach międzynarodowych i ustawach.
Po 1989 r. w wyniku transformacji ustrojowej w Polsce i demokratyzacji systemu władzy nastąpiło realne upodmiotowienie obywateli i ich wspólnot. Znalazło to wyraźne odzwierciedlenie w najważniejszych aktach prawnych, np. artykule 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu, a Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio. Naród w tym wypadku to ci, którzy mają polskie obywatelstwo.
Aby móc podejmować decyzje (w drodze demokratycznych wyborów lub referendów) zagwarantowano każdemu dostęp do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Jednak świadomość o przysługujących nam – obywatelom – prawach jest również u nas na Kaszubach ciągle słaba, chociaż to Kaszubi po 1989 r. szczególnie wiele zyskali np. w sferze praw kulturalnych, edukacyjnych i językowych.
Od lat staramy się budować w Polsce i w naszym regionie społeczeństwo obywatelskie. Podstawową cechą takiego społeczeństwa jest świadomość jego członków o potrzebach wspólnoty oraz dążenie do ich zaspokajania, czyli zainteresowanie sprawami społeczeństwa oraz poczucie odpowiedzialności za jego dobro. W nowoczesnych, otwartych społeczeństwach obywatelskich role pierwszoplanowe odgrywają aktywni obywatele, którzy podejmują działania zarówno w sferze politycznej, jak i społecznej.
Jednak wśród mieszkańców Kaszub ciągle zbyt powszechna jest bierność, objawiająca się m.in. rezygnowaniem z możliwości kształtowania otaczającej nas rzeczywistości poprzez zaangażowanie w działalność różnorodnych organizacji pozarządowych. Jedną z wielu funkcji takich organizacji może być sprawowanie społecznego nadzoru nad działaniami władz publicznych, w tym władz samorządów terytorialnych.
Poprzez właśnie taki nadzór społeczny i wykorzystując dostępne każdemu obywatelowi narzędzia prawne Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie postanowiło w ramach realizacji projektu Watchdog na Kaszubach sprawdzić przejrzystość działań administracji samorządowej i rządowej w zakresie wdrażania praw przysługujących społeczności posługującej się językiem regionalnym – Kaszubom. Dzięki temu projektowi mają zostać osiągnięte następujące cele:
1. usprawnienie wprowadzania na Pomorzu dodatkowych nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych w języku kaszubskim;
2. ułatwienie wprowadzania języka kaszubskiego jako języka pomocniczego w urzędach 10 gmin na Pomorzu;
3. usprawnienie funkcjonowanie systemu finansowania przez jednostki samorządu terytorialnego szkół, w których prowadzone są zajęcia służące podtrzymywaniu tożsamości etnicznej i językowej społeczności kaszubskiej (realizacja art. 13 ustawy o systemie oświaty) poprzez monitoring systemu;
4. podniesienie świadomości mieszkańców Pomorza, w szczególności Kaszubów w zakresie praw przysługujących im jako społeczności posługującej się językiem regionalnym.
Skupiając się w ramach projektu Watchdog na Kaszubach na realizacji praw językowych Kaszubów oczywiście trzeba być świadomym, że zajmuje się on tylko jednym z bardzo licznych wycinków życia publicznego na Pomorzu. Jednak Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie dzięki temu projektowi stara się także promować tzw. działania strażnicze, czyli idee społecznego (obywatelskiego) nadzoru nad realizacją przez władze zadań publicznych. O przyszłości wyjątkowego regionu, jakim są Kaszuby, decydują jego mieszkańcy, a zwłaszcza ci spośród nich, którzy są aktywni w życiu gospodarczym, społecznym i kulturalnym. Mają oni prawo, a także moralny obowiązek świadomie wpływać na otaczającą ich rzeczywistości m.in. poprzez takie projekty jak Watchdog na Kaszubach.
W ramach projektu Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie prowadzi następujące działania:
1. Funkcjonuje Biuro ds. Języka Regionalnego udzielające informacji w zakresie realizacji przez administrację publiczną praw Kaszubów, w którym pracują prawnik i socjolog. Biuro działa w poniedziałki, środy i czwartki w godzinach 16.00-20.00 w Domu Kaszubskim przy ul. Straganiarskiej 20-23 w Gdańsku. Kontaktować się można osobiście, telefonicznie (58-301 27 31 lub 58-301 90 16) lub poprzez e-mail: straznicy@kaszubi.pl
2. Biuro ds. Języka Regionalnego zbiera dane, które posłużą do opracowania dwóch raportów: raportu nt. realizacji praw językowych wynikających z ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym (w tym monitoring wprowadzania na Pomorzu dodatkowych nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych w języku kaszubskim oraz monitoring wprowadzania języka kaszubskiego jako języka pomocniczego w urzędach 10 gmin na Pomorzu) oraz raportu nt. wydatkowania i przekazywania przez jednostki samorządu terytorialnego subwencji na naukę języka kaszubskiego.
3. Raz w miesiącu w różnych częściach Kaszub organizowane są bezpłatne szkolenia dla obywateli zainteresowanych prawami Kaszubów. Po szkoleniu uczestnicy tworzą lobby wspierające zmiany i w poszczególnych gminach i powiatach na bieżąco monitorują przestrzeganie praw językowych Kaszubów przez organy administracji publicznej.
4. Rolą Biura jest też informowanie mediów, obywateli i administracji publicznej o realizowanym projekcie, m.in. za pośrednictwem strony internetowej www.straznicy.kaszubi.pl.
Dodawanie nowych komentarzy zostało wyłączone.
