Express Kaszubski feed

ExpressKaszubski.pl – strona główna REKLAMA REDAKCJA KONTAKT REJESTRACJA LOGOWANIE »

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna

Żywiołakowe fascynacje Kaszubami i Pomorzem na nowej płycie Pieśni Pół/Nocy

Opublikowany: 2017-11-23 15:17 Autor: Magda Dzienisz

Żywiołak na nowej płycie nie tylko wydobywa historie o starych kaszubskich obyczajach i obrzędach, ale także brzmienie ludowych melodii. Słychać tu też czystą kaszubszczyznę. Płyta ta to prawdziwa gratka nie tylko dla zafascynowanych Kaszubami. Oby współcześni "działacze kaszubscy" usłyszeli tę płytę, która jest aktualnie jedną z najlepszych reklam naszego regionu.

Pieśni Pół/Nocy to nie jest łatwa płyta. Mieszkańcy Kaszub, którzy natkną się na nią, przyzwyczajeni do swojskich melodii i często rubasznych tekstów, niekiedy poddanych współczesnej obróbce, nie będą zachwyceni. No bo jak to – mieszkańcy okolic Warszawy, nie-Kaszubi, „bose Antki”, sięgają po „nasze” zwyczaje i legendy? Wydobywają melodie, o których nie mieliśmy pojęcia? Wmawiają, że to wszystko jest od dawien dawna kaszubskie? I te dziwne dźwięki, krzyki, bębny, a nawet, o zgrozo, mocne gitary.

Na swojej najnowszej płycie Żywiołak uwalnia wiele z tego, co już na Kaszubach zapomniane. Są tu opowieści o pogańskich korzeniach tych terenów. Wywołany jest Łopi – upiór (kasz. òpi), który chodził od wioski do wioski i uśmiercał mieszkańców. Są syreny żyjące w morskiej toni i wodzące rybaków na śmierć. Są nawiązania do kaszubskich Stolemów, a także opowieści o zwyczajach związanych z letnim przesileniem i kultem słońca.

Żywiołak nie ukrywa, że fascynują go także te obyczaje, które wciąż są żywe na Kaszubach. To choćby ścinanie kani czy katolicki dziś taniec feretronów.

- Pierwszą inspiracją do naszych utworów stał się obrzęd rytualnego zabicia ptaka (dziś już tylko jego symbolicznej kukły), nazywany „ścinaniem kani” – czytamy w dołączonym do płyty „wstępie”. – Ptak ten stał się na historycznym Pomorzu symbolem wszelkiego nieszczęścia, niemoralności i złych mocy demonologii sferycznej (…). Innym przykładem – nam osobiście kojarzącym się z kultem bożków i świętymi stanicami noszonymi do boju przez np. pogańskich Połabian, jest zwyczaj „pokłonów feretronów”.

Zespół wystąpił w sierpniu w Kartuzach na Kaszëbë Music Festiwalu. fot. archiwum/M. Dzienisz

Wszystkie te historie, dźwięki i melodie poparte są długimi badaniami. Artyści, pracując nad krążkiem, korzystali z prac etnografów, kulturoznawców i naukowców, m.in. „Tomu 39. Pomorze” Oskara Kolberga, publikacji Ge­rar­da La­bu­dy, Je­rze­go Sam­pa czy Jerzego Tredera. Na płycie nie brak także języka kaszubskiego. Odczytywany jest tu m.in. fragment z „Życia i przygód Remusa” A. Majkowskiego, czy urywek ze „Ścinania kani” Jana Karnowskiego. Utwory zawierają brzmienie tradycyjnych instrumentów, m.in. średniowiecznej fino-bałtyckiej gęśli gdańskiej, tutaj zrekonstruowanej do odmiany smyczkowej przez Roberta Jaworskiego.

Tekstom piosenek towarzyszą ryciny i zdjęcia. fot. M. Dz.

fot. M.Dz.

Żywiołak o swojej płycie pisze: „Pieśni Pół/nocy” to szczere spojrzenie Polaka na rozległą, niegdyś kulturowo niezależną od Polski krainę. „Pieśni Pół/nocy” to kontrowersje i tajemnice naszej historii. „Pieśni Pół/nocy” to kolejne postacie słowiańskiej demonologii ludowej. „Pieśni Pół/nocy” to zjawiska kulturowe, które zatrzymały się dla nas w czasie. „Pieśni Pół/nocy” to odrestaurowana przez Żywiołaka muzyka ostatnich Wenedów.

Dodam, że „Pieśni Pół/nocy” to doskonała promocja Kaszub, jakkolwiek oklepane jest to stwierdzenie. Mam nadzieję, że za sprawą Żywiołaka Kaszubami zafascynują się ci, którzy do tej pory nie mieli pojęcia o głębi tutejszej historii i kultury. A mieszkańcy Kaszub być może na nowo odkryją i docenią bogactwo kulturowe tych ziem.

W nagraniu płyty udział wzięli:

Robert Jaworski – wokal, narracja, lira korbowa, fidel renesansowa, gęśla gdańska smyczkowa, lutnia konstruowana, drumla, flety: klasyczny, quena modyfikowana, low whistle
Olga Rembowska – wokal, narracja, skrzypce
Kamil Strzyżewski – wokal, gitara basowa półakustyczna, lutnia romantyczna
Wiktoria Kwiatkowska – wokal, narracja
Michał Stawarz – perkusja, bongosy, perkusjonalia, narracja, wokal
Emilia Zbierska – wokal, narracja

Gościnnie jako narratorzy wystąpili również: Jaromir Szroeder, Magda Oleś /Hetane/, Robert Wasilewski /Warszał/

Czytaj również

Komentarze do artykułu Komentarze [4]

  • 3 2 3 tygodnie temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # zxc

    Fajne. No i video - cud, miód. Gratulacje.

  • 3 2 3 tygodnie temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Muzyczny krok we właściwym kierunku

    Tak trzymać i drążyć dalej (i szerzej). To dotyczy również innych kapel z ambicjami.

  • 3 6 3 tygodnie temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Swojak.

    Co to ma być? Szok !!! Uszy więdną od tego życia! Żałosne!!!

  • 2 1 3 tygodnie temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # hej, ty Swojak

    to zmień to swoje życie jakoś, żeby ci nie więdły, niedojdo zakatarzona ...

Dodaj swój komentarz

Zaloguj się, abyś mógł korzystać z tego samego pseudonimu i aby Twój komentarz był wyróżniony.

Captcha

HTML jest niedozwolony. Tekst zaczynający się od http:// będzie automatycznie linkowany.