Express Kaszubski feed

ExpressKaszubski.pl – strona główna REKLAMA REDAKCJA KONTAKT REJESTRACJA LOGOWANIE »

Lasy Państwowe

Poznaj lasy dookoła Kartuz. Leśnictwo Bilowo - piękne krajobrazy i miejsca pełne historii

Opublikowany: 2018-02-25 14:06 Autor: nadesłane

Lasy leśnictwa Bilowo bezpośrednio przylegają do Kartuz. Znajdziemy tu nie tylko przepiękne lasy bukowe rosnące w wąwozach i na wzniesieniach, ale też urokliwe śródleśne stawy i pełno historycznych ciekawostek. Nadleśnictwo utworzyło tu też miejsca rekreacji dla mieszkańców Kartuz.

Leśnictwo Bilowo słynie z przepięknych lasów bukowych, rosnących w wąwozach i na licznie występujących tu wzniesieniach. Jego obszar stanowi jeden z najżyźniejszych fragmentów całego nadleśnictwa. Nadleśnictwo utworzyło tu też miejsca rekreacji dla mieszkańców Kartuz – piękną ścieżkę spacerową z miejscami odpoczynku, oraz Arboretum ze ścieżką im. Jerzego Schwengla. Teraz, kiedy powróciła do nas znów zima, warto wybrać się do Bilowa na narty, na narciarską trasę biegową. W lesie wytyczono 6 tras o długości 5 km.

fot.źródło: Facebook/Cartusia SkiArena

Trochę historii…

Przysiółek Bilowo został założony na przejętych przez zaborcę dobrach kartuzów pod koniec XVIII w. Jako podleśnictwo Bilowo widnieje na mapach Schrötera z lat 1796-1802. Siedziba podleśnictwa, a później leśnictwa, przy drodze prowadzącej do Łapalic nie zmieniła się aż do 2002 r. Do roku 1818 podleśnictwo należało do kartuskiego objazdu leśnego, później do leśnego rewiru Kartuzy oraz obchodu Bilowo. Pod koniec lat dwudziestych XIX w. obchód wcielono do Nadleśnictwa Mirachowo. Zabudowania na Bilowie powstały zapewne w 1848 r. , bowiem z tego roku pochodzi informacja o istniejącym tam budynku mieszkalnym i 2 budynkach gospodarczych. Osadę zamieszkiwało 9 osób, z czego 7 było ewangelikami. Podleśnictwo zajmowało powierzchnię 1148 ha. Grunty służbowe podleśniczego obejmowały 10 ha.

W 1868 r. Leśnictwo Bilowo weszło w skład nowo utworzonego Nadleśnictwa Kartuzy. Osadę zamieszkiwało wtedy 16 osób ale tylko 4 osoby były ewangelikami. W archiwum nadleśnictwa zachowały się opisy i szkic zabudowań Bilowa z 1882 r.

Plan zabudowań Leśnictwa Bilowo z 1882 r. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

W 1906 r. z obszaru Leśnictwa Bilowo wydzielono nowe leśnictwo o nazwie Smętowo – jego siedziba mieściła się niedaleko miejscowości Kosy. Jego pierwszym leśniczym po zakończeniu II wojny światowej został Alfons Orzechowski (1945-1953). Po nim stanowisko objął Alfons Pirszel. Leśnictwo Smętowo zlikwidowano w 1957 r. włączając je na powrót do Leśnictwa Bilowo.

Siedziba leśnictwa Bilowo do 2002 r. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

Leśniczówka w Kosach – obecna siedziba leśnictwa. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

W 1990 r. Rada Miasta i Gminy Kartuzy podjęła uchwałę o utworzeniu cmentarza na gruntach rolnych w pobliżu leśniczówki w Bilowie. W związku z tym w październiku 2002 r. siedzibę leśnictwa przeniesiono do dawnego budynku Leśnictwa Smętowo.

Po odzyskaniu niepodległości w 1945 r. pierwszym leśniczym Leśnictwa Bilowo został Ignacy Marek, przedwojenny pracownik Nadleśnictwa Karuzy. Najdłużej, bo aż 24 lata funkcję leśniczego sprawował Henryk Sieniek. Obecnie leśniczym od 1998 r. jest Jacek Duda.

Przepiękne bukowe lasy

Ponad 80 proc. powierzchni leśnictwa zajmują siedliska żyznej i kwaśnej buczyny niżowej, wyróżniającej się dorodnymi i żywotnymi bukami. Świadczy o tym uznanie ponad 100 ha buczyn za wyłączone i gospodarcze drzewostany nasienne. Znajdują się tu także nieduże powierzchnie gospodarczych drzewostanów nasiennych świerka pospolitego, dębu szypułkowego i sosny pospolitej.

Droga pośród buków w Bilowie. fot. E.G.

Wyłączony nasienny drzewostan bukowy na trasie ścieżki spacerowej. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

Pod względem przyrodniczym cenne jest zwłaszcza torfowisko wysokie o kształcie kopuły, które w 2006 r. objęto ochroną jako użytek ekologiczny. Rośnie tu też tzw. Stary Dąb o obwodzie pnia ok. 4 metrów. Ma on około 300 lat, a jego młodość przypada na ostatnie dziesięciolecia gospodarowania tutaj Zakonu Kartuzów. Jest to drzewo o wymiarach i charakterze pomnika przyrody.

Na terenie leśnictwa Bilowo występują też podmokłe łąki, na których spotkamy unikatową roślinność: kukułkę majową i szerokolistną oraz pełnika europejskiego. Rośnie tu wyjątkowy drzewostan, tuż przy północno-zachodniej granicy Kartuz, przy drodze do Bilowa. Znajdują się w nim ponad 100-letnie gatunki przeróżnych drzew rosnących na wzgórzu, z którego zakonnicy kartuscy czerpali glinę do wypalania cegieł, a ślady ich działań są widoczne do dziś.

Ścieżka spacerowa zimą. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

W tym szczególnym fragmencie lasu Nadleśnictwo Kartuzy postanowiło stworzyć Arboretum Leśne z przyrodniczą ścieżką edukacyjną im. Jerzego Schwengla – wybitnego przeora kartuzów. Ścieżka powstała w 2011 roku jako upamiętnienie Międzynarodowego Roku Lasów ogłoszonego przez ONZ. Więcej o arboretum pisaliśmy TUTAJ, a o postaci Jerzego Schwengla TUTAJ.

Buki w Arboretum leśników kartuskich w Bilowie fot. J. Duda

Przez tereny leśnictwa Bilowo prowadzi trasa spacerowa wytyczona przez Nadleśnictwo Kartuzy Rozpoczyna się od drogi na Bilowo i wiedzie przez jego najpiękniejsze zakątki aż do Ławki Asesora. Można tu napotkać przyrodnicze ciekawostki, jak choćby imponujących rozmiarów dąb, ukryte wśród buczyn śródleśne stawy, czy też upajać się pięknymi widokami krajobrazu lasów bukowych. Więcej o trasie i malowniczych terenach pisaliśmy TUTAJ.

Miejsce odpoczynku nad leśnym stawem. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

Bilowo – trasa ścieżki spacerowej. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

Widok na Kartuzy z punktu widokowego na ścieżce spacerowej.fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

Lasy skrywają tajemnice

Lasy bilowskie skrywają miejsca zbrodni popełnionych przez hitlerowców na miejscowej ludności w czasie II wojny światowej. Przy szosie Kartuzy – Łapalice znajduje się pomnik zamordowanych we wrześniu 1939 r., sześciu mieszkańców Kartuz. Właściwe miejsce mordu położone jest kilkadziesiąt metrów dalej, w głębi lasu, gdzie stoi żelazny krzyż z symboliczną mogiłą.

Przy trasie rowerowej znajduje się figurka Matki Boskiej, którą po zakończeniu II wojny zawiesił młody leśnik w dowód wdzięczności za przeżycie wojny. Figurka ta z czasem stała się miejscem kultu religijnego. Mieszkańcy okolicznych miejscowości opiekują się nią, przyozdabiają kwiatami i modlą się przy niej. W najbliższym sąsiedztwie stoi gruby suchy pień starego buka, na którym to pierwotnie wisiała figurka. Niedaleko znajduje się inna figurka Matki Bożej – poświęcono ją 13 maja 2001 r., w 20. rocznicę zamachu na papieża Jana Pawła II.

Przy tym buku z umieszczoną tu figurką Matki Boskiej modlą się okoliczni mieszkańcy w majowe dni. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

Spróchniały buk na którym pierwotnie umieszczona była figurka Matki Bożej. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

Kapliczka upamiętniająca 20 rocznicę zamachu na papieża św. Jana Pawła II. fot. materiały Nadleśnictwa Kartuzy

Znajdują się tu również dawne szlaki niegdyś tętniące życiem. Fragment jednej ze ścieżek biegnącej przez leśnictwo Bilowo znajduje się w głębokim jarze. Okazuje się, że powstawał on przez setki lat wskutek poruszania się pojazdów ciągnionych przez zwierzęta i zmywania przez wody opadowe ziemi skruszonej kołami oraz kopytami zwierząt. Na ważniejszych skrzyżowaniach w lesie można napotkać ponad 100-letnie granitowe kamienie o wysokości ok. 1,5 m. Zaznaczono na nich i opisano drogi prowadzące do okolicznych miejscowości. Ponad 100 lat liczą także granitowe kamienie oddziałowe z wyrytymi numerami oddziałów.

Stuletni granitowy drogowkaz. fot. nadesłane/Nadleśnictwo Kartuzy

W lesie, na trasie ścieżki spacerowej znajduje się też historyczne skrzyżowanie dróg. Dla mieszkańców Kartuz i najbliższych okolic miało ono niegdyś duże znaczenie, w punkcie tym bowiem krzyżowały się główne szlaki komunikacyjne. Jeden szlak łączył Kartuzy z Łapalicami i był on kiedyś główną drogą pomiędzy tymi miejscowościami. Z kolei druga droga wiodła do Prokowa.

Na terenie tego leśnictwa do końca lat 80. XX w. funkcjonowała kopalnia gliny, zaopatrująca cegielnię w Łapalicach. Surowiec do wyrobu cegieł transportowano do cegielni kolejką wąskotorową biegnącą przez lasy. W kopalni tej znajdowano często duże grudki bursztynu. Dół po wyrobisku jest już zalesiony, a znajduje się po lewej stronie drogi do Bilowa, po drugiej stronie Arboretum.

Atrakcją turystyczną jest też potężna budowla, usytuowana na skraju lasu, niedaleko wsi Łapalice – słynny łapalicki zamek, który powstał pod koniec lat osiemdziesiątych XX w.

Zamek w Łapalicach. fot. Nadleśnictwo Kartuzy

Wszystkie te ciekawostki łatwo odnaleźć. Większość z nich znajduje się na wyznaczonych przez leśników ścieżce rowerowej i spacerowej.

(materiał nadesłany przez Nadleśnictwo Kartuzy)

Czytaj również

Komentarze do artykułu Komentarze [10]

  • 12 3 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Lili

    Tak nasze lasy są piękne ale po wycinkach drzew jakie się odbywają leśnicy zostawiają bałagan gałęzie porozdrzucane ścieżki zawalone gałęziami nie ogarniają nawet w kopce gałęzi zostawiają gdzie popadnie a butelek po piwie po ostatnich wiatrach drzewa złamane mają ścieżki leśne zagrodzone i niema przejścia tam nikt z nadleśnictwa tego nie usuwa piękne lasy a syf jak na ulicach

  • 9 4 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Anna

    A na drogach nie lepiej, zdezelowane ciężarówki wiozą to drzewo z lasu nie patrząc na ograniczenia prędkości, ładunek byle jak zabezpieczony sparciałymi pasami po jednym na sekcję.

    Ja się pytam gdzie jest Inspekcja Transportu Drogowego? z Wagą obowiązkowo

  • 10 0 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Anna O.

    Takie artykuły bardzo mnie się podobają. Proszę o więcej. Lepsze to niż o jakimś tam bonkowskim (z małej litery). Latem byłam na rodzinnej wycieczce w lasach w okolicach J. Bukowskiego. Las śliczny. Pomniki przyrody, m. in. sosna wejmutka -150 lat, sosna pospolita - 180 lat. Zaciekawiła mnie również woda tego jeziora. Mimo, że koloru lekko bordowego to jest bardzo czysta.

  • 0 0 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Somsiad

    Sieniek to legenda :) Gdzie ten lesny staw?

  • 0 2 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # zamek

    nie bardzo rozumiem jak można sie chwalić samowolą budowlaną

  • 0 0 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # .....

    A czemu nic nie pisze się o leśnictwie Niepoczołowice .Najpiękniejsze miejsce.

  • 1 1 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Gdańszczanka

    Lasy Mirachowskie to dopiero cudowne widoki.

  • 0 0 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Ech ...

    ...chodziło się połowić karpie na stawy.

  • 0 0 3 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # info

    w którym miejscu jest druga kapliczka ?

  • 3 0 2 miesiące temu Zgłoś ten komentarz do moderacji # Bilowo

    Jakie lasy? Tego co pozostało po wycinkach nie można nazwać lasem.Te zdjęcia które pokazujecie to już historia. Wystarczy się przejść, lub spróbować się przejść, bo po ostatnich wycinkach i z tym jest problem, by zobaczyć w jakim katastrofalnym nieładzie są pozostawione drogi leśne. Te przepiękne buki na zdjęciach teraz leżą wzdłuż drogi. Jak można się chwalić czymś czego już nie ma.

Dodaj swój komentarz

Zaloguj się, abyś mógł korzystać z tego samego pseudonimu i aby Twój komentarz był wyróżniony.

Captcha

HTML jest niedozwolony. Tekst zaczynający się od http:// będzie automatycznie linkowany.