Dromos pozwał pow. kartuski o waloryzację. Samorząd zapłaci ponad 800 tys. zł

Powiat kartuski musi wypłacić firmie Dromos ponad 828 tys. zł w związku z przebudową drogi powiatowej na odcinku Lemany-Sulęczyno. Spór dotyczył waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy. Sprawa trafiła do sądu, ostatecznie powiat zdecydował się na zawarcie ugody.

O kwestie dodatkowych pieniędzy za przebudowę drogi Lemany - Sulęczyno, których domagał się Dromos, w interpelacji zapytał radny powiatowy Arkadiusz Piernicki.

Sprawa dotyczy umowy, zawartej pomiędzy Powiatem Kartuskim a firmą Dromos 28 kwietnia 2022 roku. Firma wygrała przetarg na tę inwestycję oferując kwotę 21 mln 649 tys. zł. 

::news{"type":"see-also","item":"39583"}

Dlaczego Dromos zażądał dodatkowych pieniędzy?

W styczniu 2024 roku wykonawca skierował przeciwko Powiatowi pozew, domagając się zapłaty 801 038,06 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Radny dopytywał, czego dokładnie dotyczyło roszczenie wykonawcy i dlaczego firma wystąpiła o waloryzację wynagrodzenia.

- Przedmiotowa sprawa ma istotne znaczenie dla finansów Powiatu Kartuskiego. W wyniku zawartego porozumienia Powiat zobowiązał się do wypłaty firmie Dromos kwoty 828 472,56 zł, a zobowiązanie to zostało już uwzględnione w zmianach Wieloletniej Prognozy Finansowej przyjętą przez Radę Powiatu Kartuskiego. Nie kwestionuję samego faktu zawarcia ugody, która, jak wynika z przedstawionych Zarządowi informacji, miała ograniczyć dalsze ryzyko procesowe i finansowe. Istotne jest jednak ustalenie, dlaczego doszło do powstania tak wysokiego roszczenia, dlaczego Powiat przegrał sprawę w I instancji oraz czy podobne sytuacje mogą wystąpić przy innych inwestycjach - argumentował swoje pytania Arkadiusz Piernicki. 

Powiat wyjaśnił, że Dromos powoływał się przede wszystkim na zwiększone koszty wykonania robót. Firma wskazywała na "rażący wzrost" cen materiałów budowlanych w okresie realizacji umowy.

Wykonawca argumentował również, że zachodziły ustawowe przesłanki do zwiększenia wynagrodzenia ryczałtowego. Zdaniem spółki, w momencie składania oferty nie można było przewidzieć skali wzrostu kosztów, a realizacja robót po pierwotnie ustalonych cenach groziła jej rażącą stratą.

W umowie była klauzula waloryzacyjna

Radny zapytał również, czy umowa zawierała zapis pozwalający na waloryzację wynagrodzenia. Starosta Bogdan Łapa potwierdza ten fakt.

Wyjaśnia, że klauzula waloryzacyjna przewidywała możliwość zmiany wynagrodzenia w przypadku istotnej zmiany cen materiałów lub kosztów realizacji zamówienia. Waloryzacja mogła zostać zastosowana po upływie 12 miesięcy od zawarcia umowy, przy odpowiednim wzroście wskaźnika. Jednocześnie umowa określała maksymalny poziom waloryzacji na 5 proc. wynagrodzenia wykonawcy.

Jak wyjaśnia starosta, firma złożyła wniosek o waloryzację 18 maja 2023 roku, czyli po upływie wymaganych 12 miesięcy. Wskaźnik inflacji za I kwartał 2023 roku wyniósł 4,3 proc. 

- Powiat w oparciu o zapisy umowy, zgodził się na etapie przedsądowym na waloryzację wynagrodzenia poprzez jego zwiększenie o 1,3% wartości umowy, jednakże zdaniem powoda waloryzacja powinna objąć zwiększenie tegoż wynagrodzenia o 5%, tak więc pozew obejmował równowartość różnicy stanowiącej 3,7% wartości wynagrodzenia umownego - wyjaśnia Bogdan Łapa. 

Dlaczego Powiat nie chciał zapłacić więcej?

O to również pytał Arkadiusz Piernicki. Z odpowiedzi powiatu wynika, że podczas procesu przedstawiano argumenty przeciwko żądaniom Dromosu. Powiat wskazywał, że wzrost kosztów robót nie był jego zdaniem na tyle rażący, aby uzasadniać dodatkową waloryzację.

Argumentowano również, że wykonawca już w momencie składania oferty powinien brać pod uwagę ryzyko dalszego wzrostu cen. Powiat zwracał uwagę, że inflacja już w okresie poprzedzającym zawarcie umowy przekraczała 10 proc. 

- Podnoszono, iż termin realizacji umowy był przedłużany na wniosek samego powoda, a wydłużenie czasu realizacji przewidzianych nią robót wobec narastającej inflacji realnie przyczynił się do wzrostu kosztów wykonania - wskazuje Bogdan Łapa. 

Radny zapytał również o najważniejsze ustalenia sądu I instancji. Z odpowiedzi powiatu wynika, że Sąd Okręgowy oparł się przede wszystkim na opinii biegłego sądowego. Ten ocenił, że wzrost cen w okresie realizacji inwestycji spowodował po stronie Dromosu rażącą stratę.

Biegły określił średnioważony wzrost kosztów na 9,4 proc. W ocenie sądu wynagrodzenie powinno zostać ostatecznie zwiększone łącznie o 5 proc., co oznaczało konieczność dopłaty kolejnych 3,7 proc.

Dlaczego Powiat nie złożył apelacji?

Radny zapytał, dlaczego, skoro Powiat nie zgadzał się wcześniej z żądaniami wykonawcy, ostatecznie zdecydowano się na ugodę zamiast dalszej walki w sądzie.

Samorząd wyjaśnił, że wniesienie apelacji oznaczałoby 40 052 zł opłaty, a w przypadku kolejnej przegranej trzeba byłoby ponieść również koszty zastępstwa procesowego i dalszych odsetek.

- W wyniku negocjacji powód odstąpił od żądania odsetek, które na dzień podpisania porozumienia wynosiły 329.243,10 zł. Ponadto każdy kolejny dzień wiązał się z ich wzrostem o kwotę 203,00 zł, czyli 74.096 rocznie. Terminy w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku wyznaczane są zazwyczaj nie wcześniej niż rok od wpływu apelacji, a pełnomocnikowi znane są także wyznaczone obecnie już na 2030 r. W przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia apelacji mogłoby się to zatem wiązać ze znacznie
większym obciążeniem Powiatu - tłumaczy Bogdan Łapa. 

Starosta, odpowiadając na kolejne pytania radnego, wyjaśniał, dlaczego kwota wskazywana w protokole Zarządu z dnia 24 czerwca 2026 r. jako 801.038,05 zł wzrosła ostatecznie do 828.472,56 zł.

Jak czytamy w odpowiedzi - 801 tys. zł stanowiło należność główną zasądzoną przez sąd. Dodatkowo sąd przyznał DROMOS-owi 54 869 zł kosztów zastępstwa procesowego. W toku negocjacji udało się jednak obniżyć te koszty o połowę. Ostatecznie całe zobowiązanie wynikające z ugody ustalono na 828 472,56 zł.

Dwie transze dla Dromosu, ale 1,8 mln żądał Elwoz

Zawarte porozumienie przewiduje wypłatę pieniędzy w dwóch częściach. 427 434,50 zł ma zostać wypłacone do 31 sierpnia 2026 roku, a 401 038,06 zł do 31 stycznia 2027 roku.

Powiat zapewnił jednocześnie, że ugoda wyczerpuje w całości roszczenia Dromosu związane z inwestycją Lemany - Sulęczyno. 

Arkadiusz Piernicki chciał również wiedzieć, czy podobne roszczenia mogą pojawić się przy innych inwestycjach drogowych Powiatu. Okazuje się, że jeszcze jedna firma rościła o waloryzację wynagrodzenia - to Elwoz ze Szklanej.

- Zarządowi znane jest wyłącznie jedno roszczenie o waloryzację wynagrodzenia oparte jednakże o inną podstawę prawną (...). Roszczenie w wysokości 1.785.966,24 zł zgłosił ELWOZ sp. z o.o. Oceniane jest jako bezpodstawne - informuje Bogdan Łapa. 

Poprosiliśmy o komentarz radcę prawnego Artura Kaniowskiego reprezentującego przed sądem firmę Dromos przeciwko Powiatowi Kartuskiemu w opisywanej sprawie.

Wyrok Sądu a następnie zawarta na jego podstawie ugoda, pokazuje, że dobrze uargumentowane stanowisko oraz skutecznie prowadzony proces sądowy pozwala wykonawcy na pozyskanie dodatkowego wynagrodzenia na podstawie istniejących przepisów. Wykonawcy nie powinni obawiać się występować z takimi roszczeniami do zamawiających, mimo że umowa zakładała niższe wynagrodzenie albo brak waloryzacji lub waloryzację na niższym poziomie - mówi radca prawny Artur Kaniowski.

 (aktualiz., godz. 15:55)