Ponad 1300 dzieci w powiecie kartuskim nie jest zaszczepionych. To duży wzrost

W powiecie kartuskim wciąż są osoby, które nie realizują obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Według danych Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kartuzach na koniec 2025 roku zarejestrowano aż 1319 dzieci, których rodzice uchylają się od obowiązkowych szczepień. 

Informacje o stanie sanitarnym pow. kartuskiego w 2025 r. przekazała radnym powiatowym Joanna Martyna, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kartuzach. Z ubiegłorocznych danych wynika, że coraz więcej osób uchyla się od obowiązkowych szczepień.  

Coraz więcej niezaszczepionych dzieci

Na dzień 31 grudnia 2025 roku w powiecie kartuskim zarejestrowano 1241 osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych. Wśród nich znajdowało się 35 dorosłych, którzy nie przyjęli trzeciej dawki szczepionki chroniącej przed tężcem i błonicą.

W porównaniu do 2024 r. roku znacznie wzrosła liczba osób nieletnich, których rodzice uchylają się od obowiązkowych szczepień. W pow. kartuskim zarejestrowano ich na koniec 2025 r. aż 1319, podczas gdy w 2024 r. - 929.

- Na 41 352 osób podlegających obowiązkowym szczepieniom ochronnym na terenie powiatu kartuskiego 3,27 % to osoby niezaszczepione w związku ze świadomym uchylaniem się od obowiązkowych szczepień - informuje kartuski Sanepid. 

W 2025 roku w całym woj. pomorskim 10 230 dzieci nie zostało zaszczepionych z powodu uchylania się rodziców od ustawowego obowiązku szczepień (stan na koniec grudnia. W porównaniu ze stanem na koniec grudnia 2024 roku, kiedy liczba ta wyniosła 7 641 niezaszczepionych dzieci, oznacza to dalszy wzrost. 

Najpierw rozmowy i wezwania, później egzekucja

Wobec takich osób podejmowane są działania informacyjne i administracyjne. Placówki ochrony zdrowia prowadzą rozmowy z rodzicami, wysyłają pisemne wezwania, kontaktują się telefonicznie, a także angażują pielęgniarki środowiskowe.

Działania podejmuje również Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kartuzach. W 2025 roku kierowała do osób uchylających się od szczepień wezwania do zgłoszenia się na zaległe szczepienia. Wysyłano także upomnienia, w których informowano o możliwości skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej.

W przypadku dalszego niewykonania obowiązku mogą zostać wystawione tytuły wykonawcze dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Organem egzekucyjnym w tym zakresie jest wojewoda. 

37 niepożądanych odczynów poszczepiennych

W 2025 roku do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kartuzach zgłoszono 37 niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP).

Siedem przypadków zakwalifikowano jako poważne. Wśród zgłaszanych objawów znalazły się m.in. epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, nieutulony płacz, zmiany skórne, nasilone reakcje alergiczne, zapalenie odczynowe stawów oraz rumień guzowaty. W czterech przypadkach początkowa kwalifikacja jako NOP poważny została następnie zmieniona na łagodny.

Pozostałe zgłoszenia zakwalifikowano jako łagodne odczyny, takie jak gorączka, wymioty, biegunka, wysypka, ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu podania szczepionki czy powiększenie węzłów chłonnych.

Dlaczego rodzice nie chcą szczepić dzieci?

Obowiązek szczepień ochronnych wynika z przepisów prawa. W Polsce obejmuje on szczepienia przeciwko 14 chorobom zakaźnym, m.in. błonicy, gruźlicy, krztuścowi, polio, odrze, śwince, różyczce, tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, pneumokokom oraz zakażeniom wywoływanym przez Haemophilus influenzae typu B. W określonych grupach i sytuacjach epidemiologicznych obowiązkowe mogą być również szczepienia przeciwko m.in. ospie wietrznej czy wściekliźnie.

Odmowa szczepienia ma znaczenie nie tylko dla zdrowia konkretnego dziecka. Przy zbyt niskim poziomie wyszczepienia spada tzw. odporność zbiorowa, która ogranicza możliwość rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych.

- Zjawisko to jest w dużej mierze związane z rozpowszechnianiem pseudonaukowych informacji dotyczących rzekomego przyczyniania się szczepień do rozwoju np. zaburzeń neurorozwojowych, takich jak autyzm. Mimo że twierdzenia te zostały jednoznacznie obalone i zweryfikowane badaniami, poglądy antyszczepionkowe są nadal coraz częściej prezentowane przez różne grupy społeczne, niezależnie od poziomu wykształcenia czy sytuacji materialnej - czytamy w raporcie o stanie sanitarnym woj. pomorskiego za 2025 r. - Wśród innych przyczyn unikania obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych wymienia się również odrębność kulturową, religijną lub etniczną, wpływ środowisk propagujących medycynę alternatywną, jak również coraz popularniejszy stylu życia określany jako „w zgodzie z naturą”.

Jak podkreśla Wojewódzki Inspektor Sanitarny, rosnąca liczba przeciwników szczepień nie wpłynęła dotychczas w istotny sposób na poziom wyszczepialności dzieci w województwie pomorskim, a tym samym na stan bezpieczeństwa epidemicznego regionu w zakresie chorób zakaźnych.

- Należy jednak podkreślić, że jeśli trend ten nie zostanie zahamowany, w przyszłości mieszkańcy województwa mogą odczuć jego negatywne skutki. Specjaliści wskazują, że już przy odsetku osób unikających szczepień na poziomie 1-2% populacji, a w przypadku niektórych chorób przy innych wartościach progowych, mogą pojawiać się lokalne ogniska epidemiczne - podkreśla WSSE w Gdańsku.