Jak budować z szacunkiem dla regionu? Ważna dyskusja o architekturze na Kaszubach

Kaszubski Park Krajobrazowy zaprosił dziś przedstawicieli samorządów oraz architektów i projektantów do dyskusji o kaszubskiej architekturze. Temat wraca po długiej, bo 26-letniej przerwie. Organizatorzy i prelegenci podkreślają, że chociaż Kaszuby mocno się urbanizują, to wciąż jeszcze można zadbać o architekturę regionu. 

Rozproszona zabudowa i duża dowolność w wyborze projektów budynków nie wpływa dobrze na architektoniczny charakter Kaszub. Kaszubski Park Krajobrazowy postanowił przypomnieć o tym, że jednym z walorów naszego regionu jest architektura. A przynajmniej powinna być. W praktyce bywa różnie. W kaszubskich miejscowościach coraz częściej pojawiają się obiekty, które nijak nie pasują do lokalnej zabudowy. 

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"31467"}

Dlatego dziś w Staniszewie przedstawiciele samorządów, ale i projektanci oraz architekci rozmawiali o tym, jak powinna wyglądać współczesna zabudowa na Kaszubach, a zwłaszcza na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. 

- Wciąż jeszcze nie jest za późno. Chcemy stworzyć wspólny front, by zapobiec powstawaniu w przyszłości projektów, które odbiegają od naszej, kaszubskiej architektury - mówi Monika Rekowska, kierowniczka Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. - Jeżeli nic nie zrobimy, to musimy się liczyć z tym, że krajobraz zostanie mocno zdegradowany. 

O tym jak zaprojektować współczesny dom zgodny z regionalnym kontekstem kulturowym mówił profesor Jan Sikora, architekt z gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych w katedrze Architektury Przestrzeni Kulturowych, członek Stowarzyszenia Architektów Polskich, laureat Nagrody Architektonicznej Polityki, właściciel pracowni architektonicznej. 

- Architektura jest wyrazem szacunku dla regionu, więc powinniśmy uświadomić sobie co powinniśmy szanować. Powinniśmy to opisać i z tego powinna wynikać architektura. Jeżeli ktoś nie ma w sobie szacunku dla regionu, a jedynie ma ziemię i chce coś na niej postawić, to trudno, żeby rozumiał region - mówi prof. Jan Sikora. - Na Kaszubach trzeba jak najpilniej upowszechniać dobre wzorce. To co mamy w planach miejscowych to zdecydowanie za mało. Nie chodzi o to, by budować tak jak w przeszłości. Budownictwo się zmieniło, więc ze wzorców historycznych możemy wyciągnąć esencję i ją zastosować tworząc nowe wzorce. 

Co powinien zrobić ktoś, kto chce budować dom na Kaszubach, ale chce być w zgodnie z architektonicznymi wzorcami kulturowymi regionu?

- Jeżeli ktoś chce budować tutaj dom, to niech spróbuje najpierw poznać kogoś, kto tutaj mieszka, niech poczyta o idei "slow life, niech uświadomi sobie, że życie na wsi jest czymś innym niż życie w mieście, niech poczuje mniejszą skalę. Może niech zamiast plastikowych zabawek jego dzieci pobawią się kamieniami, niech ta osoba poczuje co to znaczy być tutaj - mówi prof. Jan Sikora. - Mając w sobie szacunek do regionu będzie w stanie inaczej podejść do architektury i z pewnością nie zrobi czegoś, co do niej nie pasuje. Analogicznie powiedziałbym, że szacunek do włoskich zabytków zaczyna się od szacunku do dobrej, porannej kawy. 

Paweł Kowalewski, członek Zarządu Powiatu Kartuskiego podkreśla, że dyskusja o kaszubskiej architekturze odbywa się w czasie, gdy największe gminy wciąż jeszcze pracują nad uchwaleniem swoich planów ogólnych. 

- Przed nami stoi dylemat: jaką przestrzeń wspólnie wykreujemy. Jestem zdania, że przestrzeń jest naszym dobrem wspólnym i powinniśmy tak na nią patrzeć, by kolejne pokolenia mogły stwierdzić, że pozostawiliśmy ciekawą architekturę i dobrą zabudowę, a nie budynki, których trzeba się wstydzić. Dzięki warsztatom takim jak te zorganizowane przez Kaszubski Park Krajobrazowy możemy rozmawiać o tym, jak wspólnie kreować tę naszą, kaszubską przestrzeń - mówi Paweł Kowalewski. 

Podczas dzisiejszego spotkania wrócił temat stworzenia projektu współczesnego kaszubskiego domu. Trwają rozmowy na temat realizacji tej idei.