Kopalnie żwiru budzą obawy. Ale przedsiębiorcy mówią o drugiej stronie medalu

Jest mnóstwo mitów i nieprawdziwych informacji na temat wpływu naszej działalności na otoczenie. Ale mało kto chce o tym rozmawiać. Jednocześnie to co wydobywamy potrzebne jest niemal na każdym kroku – mówią właściciele jeden z firm zajmujących się eksploatacją kruszywa.

Każda informacja o kolejnych żwirowniach powstających na Kaszubach budzi ożywioną dyskusję i oburzenie mieszkańców miejscowości, w których lokowane są tego rodzaju przedsięwzięcia.

Tak jest również w przypadku planów związanych z przeznaczeniem nowych terenów pod wydobycie kruszywa w Mściszewicach (gm. Sulęczyno).

Jak już informowaliśmy, radni mają na czwartkowej sesji podjąć uchwały ws. planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących obszarów przeznaczonych pod wydobycie kruszywa. Temat wywołał falę komentarzy. Gmina Sulęczyno od dawna ma spore kłopoty z kopalniami żwiru.

::news{"type":"see-also","item":"86981"}

Samorząd od dawna zapewnia, że stara się godzić kwestie ochrony przyrody i krajobrazu z interesem prywatnych przedsiębiorców. Ale to nie jest łatwe. Najgłośniej wybrzmiewają opinie przeciwników tego rodzaju przemysłu: ekologów i mieszkańców. 

Ale w tym przypadku głos zabierają także przedstawiciele jednej z dużych firm z branży.

- Spada na nas fala krytyki, hejtu i oburzenia, a my działamy zgodnie z prawem. Mało tego, tak naprawdę kruszywa potrzeba wszędzie: od budowy dróg, linii kolejowych, po budowę domów. Jednocześnie wszyscy hejtują branżę, która tych materiałów dostarcza – mówią właściciele przedsiębiorstwa, które prowadzi kopalnie w kilku lokalizacjach na terenie powiatu kartuskiego.

Przedsiębiorcy mówią, że często nie mogą liczyć na zrozumienie ze strony mieszkańców, jak i przedstawicieli samorządu.

- Prowadzenie kopalni kruszywa nie polega, jak się niektórym wydaje, na wykopaniu dziury w ziemi. To naprawdę skomplikowany proces obwarowany przepisami i mocno kontrolowany. Zdajemy sobie sprawę, że nie wszyscy rozumieją te zasady. W naszej branży zdarzają się firmy, które łamią zasady, a to niestety rzutuje na nas wszystkich - mówią. - Nie możemy jednak ponosić odpowiedzialności za wszystkich. Nam zależy na tym, żeby pracować, dawać zatrudnienie i móc się rozwijać. 

Czego więc nie wiemy o branży wydobywczej? Nasi rozmówcy podkreślają, że mitów jest co najmniej kilka.

Wyjaśniają niektóre z nich:

Dlaczego nie kopiecie "gdzie indziej"?

- To najczęstsze co słyszymy. My też często chcielibyśmy kopać "gdzieś indziej", tam gdzie w promieniu wielu kilometrów nie ma nikogo i niczego. Ale złoża nie występują wszędzie, są w określonych miejscach. Wydobywamy żwir, a nie piasek. A tak się składa, że duże złoża kruszywa występują właśnie na Kaszubach, m.in. na terenie gminy Sulęczyno i Stężyca. Trzeba wiedzieć, że udokumentowane kruszywa naturalne podlegają w naszym kraju ochronie. Nie można ich na przykład zabudowywać, bo muszą być przewidziane pod eksploatację teraz, albo w przyszłości - mówią przedsiębiorcy. 

Skąd wiadomo, gdzie należy kopać?

- Zanim ktokolwiek zacznie cokolwiek wydobywać konieczne są badania. Prowadzi się odwierty, które pozwalają określić czy w danym miejscu są złoża kruszywa, na jakiej głębokości i jakiego rodzaju. To bardzo kosztowny proces. Musimy wszystko dokładnie udokumentować. Procedura jest szczególnie skomplikowana tam, gdzie nie ma miejscowych planów. To wiąże się z potężnymi kosztami. Przy lokalizacji kopalni zawsze bierze się pod uwagę sąsiedztwo z obszarami zabudowy. Idealnie, gdy kopalnia działa z daleka od domostw. Na etapie opracowania miejscowego planu wszyscy zainteresowani mają możliwość zgłaszania uwag i wniosków. To wszystko wpływa potem na to, co możemy robić na danym terenie - mówią właściciele firmy. 

Żwirownia tam gdzie jest las. Jak to możliwe? 

- Tak to możliwe i jak najbardziej zgodne z prawem. Lasy Państwowe dysponują tzw. lasami gospodarczymi. To takie lasy, które sadzi się po to, żeby później wycinać drzewa w ramach normalnej gospodarki leśnej. Jeżeli taki las rośnie na udokumentowanym złożu kruszywa, można odlesić ten teren na potrzeby wydobycia złoża. To oczywiście cała procedura: wymagane są zgody, umowy i analizy przyrodnicze. Często stosuje się rozwiązania, które mają chronić zwierzęta, czy owady. Bywa, że w porozumieniu z przyrodnikami zabezpiecza się konkretne drzewa, na których gniazdują ptaki, a nawet przenosi się mrowiska, by je ochronić. Potem, chcąc prowadzić wydobycie musimy zapłacić Lasom Państwowym nie tylko za dzierżawę terenu, ale i za wycięte drzewa. Po zakończeniu eksploatacji złoża, musimy zrekultywować teren, czyli z powrotem posadzić las. Mówiąc wprost, po zakończeniu pracy żwirowni las wraca na swoje miejsce - tłumaczą przedsiębiorcy. 

Co gmina ma z działalności kopalni żwiru?

- Płacimy gminie podatki tak jak każda firma: czyli podatek od nieruchomości, od środków transportowych, ale wnosimy opłatę od każdej tony wydobytego kruszywa. To naprawdę nie są małe pieniądze w skali roku. Zadaniem gminy jest ściąganie tych opłat i to od danej gminy zależy w jakim zakresie się to odbywa. My oferujemy często dużo więcej: kruszywo na drogi w danej gminie, piasek na potrzeby zimowego utrzymania dróg. Bywało jednak, że mimo to nie mogliśmy liczyć na wsparcie ze strony samorządów, co jest kompletnie niezrozumiałe - mówią nasi rozmówcy. 

Żwirownie powodują naruszenie naturalnych stanów wody?

- To jeden z często powtarzanych mitów. Nasza koncesja i decyzja środowiskowa szczegółowo określa w jakim zakresie możemy prowadzić wydobycie. Wydobywamy kruszywo do określonej głębokości, najczęściej do poziomu gliny. Woda, która pojawia się w wyrobisku to są wody podskórne lub opadowe. Wykorzystujemy je do płukania kruszywa. Woda nie znika, pozostaje na miejscu. Swoją działalnością nie jesteśmy w stanie w żaden sposób naruszać stanu wód głębinowych, bo te znajdują się na głębokości około 150 metrów, a więc dużo głębiej niż prowadzimy wydobycie - tłumaczą przedsiębiorcy. 

Kopalnie żwiru powodują powstawanie "krajobrazu księżycowego" na Kaszubach?

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"31328"}

- To nie jest prawda. Wiadomo, że w czasie pracy kopalni prowadzone jest wydobycie, widać maszyny, czy składowane kruszywo. Ale tam, gdzie kończy się wydobycie, przeprowadzana jest rekultywacja. To znaczy, że zdjęta wcześniej warstwa humusu - żyznej ziemi, jest rozprowadzana po terenie wyrobiska. Często dodajemy również zrębki drzewne, by powstała warstwa próchnicza. Potem prowadzone są na przykład nasadzenia tam, gdzie na powrót mają wrócić tereny leśne. Staramy się to robić jak najszybciej. Nigdy nie prowadzimy wydobycia na całym obszarze objętym koncesją, bo to zbyt ryzykowne i nieopłacalne. Wydobycie prowadzone jest stopniowo i tam gdzie się kończy, natychmiast prowadzona jest rekultywacja. Często w miejscu po wyrobiskach powstają też oczka wodne, a nawet stawy, które w połączeniu z nasadzeniami tworzą zupełnie nowy krajobraz. To miejsca, z których chętnie korzystają zwierzęta. Kończąc wydobycie pozostawiamy też drogi dojazdowe do stawów, bo są to naturalne punkty czerpania wody. Tereny pokopalniane są też często przeznaczane w gminnych miejscowych planach pod zabudowę mieszkaniową. Tam, gdzie rekultywacja zostanie przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z przepisami, po kilku latach nie ma już śladu wcześniejszego wydobycia kruszywa.