fot.nadesłane
Pomorze ma już ustawę metropolitalną. Teraz czas na rozmowę o tym, jak będzie działać Metropolia. Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot zaprasza mieszkańców 61 gmin i powiatów na otwarte konsultacje społeczne, które odbędą się 18 sierpnia o godz. 16:00 na Uniwersytecie Gdańskim. Spotkanie będzie można także śledzić online.
Przyjęcie ustawy metropolitalnej dla Pomorza to przełomowy krok, który otwiera przed regionem nowe możliwości rozwoju. Gdańsk, Gdynia, Sopot oraz otaczające je gminy i powiaty, zamieszkiwane przez blisko 1,6 miliona osób, nie będą tworzyć kolejnego, skomplikowanego urzędu. Połączą siły, by wspólnie i skuteczniej rozwiązywać problemy mieszkańców. Współpraca samorządów, budowana w praktyce już od 2011 roku m.in. poprzez wspólne projekty transportowe i Zintegrowane Inwestycje Terytorialne realizowane w ramach Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot, zyskuje teraz pełne instrumenty prawne oraz stabilne, wielomilionowe finansowanie z budżetu państwa. Środki te będą mogły zostać przeznaczone na konkretne działania poprawiające jakość życia m.in. integrację transportu publicznego i stworzenie wspólnego biletu, spójne planowanie przestrzenne, działania na rzecz ochrony środowiska, a także rozwój współpracy z pomorskimi uczelniami i środowiskiem naukowym. Zanim jednak związek metropolitalny w pełni rozpocznie działalność, kluczowe jest wspólne określenie kierunków jego rozwoju.
Jak ma działać pomorska metropolia i na czym powinna skupić się w pierwszych latach działalności? O tym będą mogli zdecydować także mieszkańcy. Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot zaprasza na otwarte konsultacje społeczne dotyczące przyszłości związku metropolitalnego. Spotkanie odbędzie się 18 sierpnia o godz. 16.00 na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego, budynek Neofilologii, przy ul. Wita Stwosza 51 w Gdańsku.
Podczas spotkania przedstawiciele OMGGS opowiedzą o kolejnych etapach wdrażania ustawy metropolitalnej i planach związanych z uruchomieniem związku. Będzie też czas na pytania, uwagi i propozycje mieszkańców.
Osoby, które nie będą mogły pojawić się na Uniwersytecie Gdańskim, mają możliwość wzięcia udziału w spotkaniu online. Transmisja będzie dostępna na profilu OMGGS na Facebooku. Udział w spotkaniu stacjonarnym wymaga wcześniejszej rejestracji przez formularz internetowy.
Konsultacje z mieszkańcami to ważny etap tworzenia zasad funkcjonowania metropolii. To właśnie teraz, zanim nowe przepisy zaczną działać w pełnym zakresie, jest czas na rozmowę o najważniejszych zadaniach i rozwiązaniach, które będą miały wpływ na codzienne życie mieszkańców. Przyjrzyjmy się najważniejszym obszarom, w których metropolia będzie mogła wspólnie działać.
Jedną z najbardziej wyczekiwanych zmian w codziennym życiu Pomorzan jest integracja transportu zbiorowego i wprowadzenie jednego, wspólnego biletu metropolitalnego. Dokładnie rok po formalnym powołaniu związku, metropolia przejmie organizację całego transportu, docelowo biorąc pod swoje skrzydła rozkłady jazdy autobusów, tramwajów i trolejbusów tak, aby działały spójnie i bez zakłóceń. Dla pasażerów oznacza to koniec z zastanawianiem się, jaki bilet kupić i jak przesiąść się z autobusu do pociągu. Aby ułatwić dojazdy mieszkańcom mniejszych gmin, państwo przez pierwsze pięć lat, począwszy od 2027 roku, będzie przekazywać dodatkowe środki celowe, dzięki którym regionalne pociągi będą kursować częściej i sprawniej.
Wszystkie te nowoczesne zmiany wymagają silnego finansowania, które gwarantuje sama ustawa. Środki na rozwój regionu będą pochodzić z podatków, które mieszkańcy i tak płacą każdego roku. Określona część podatku PIT - dokładnie 0,49% od mieszkańców gmin związku oraz 0,14% od mieszkańców powiatów - zamiast trafiać do budżetu centralnego w Warszawie, pozostanie bezpośrednio na Pomorzu. W latach 2027-2029 przełoży się to na fundusze w łącznej kwocie ok. 900 milionów złotych. Budżet ten będzie rósł stopniowo, oferując 150 milionów złotych w 2027 roku, 250 milionów w 2028 roku oraz 500 milionów złotych w roku 2029.
Co kluczowe, ustawa zawiera twardy bezpiecznik chroniący mniejsze samorządy, nakazując wydanie co najmniej 40% środków na zadania własne metropolii właśnie na rozwój mniejszych gmin. Jednocześnie koszty administracyjne, biurowe, prawne i promocyjne związku zostały rygorystycznie ograniczone do maksymalnie 5% całego budżetu. Daje to mieszkańcom gwarancję, że co najmniej 95% wszystkich pieniędzy zostanie przeznaczone bezpośrednio na realne działania i inwestycje, a metropolia nie przekształci się w maszynę do mnożenia urzędniczych etatów. Poza podatkiem PIT, dodatkowymi źródłami finansowania będą coroczne składki pomorskich samorządów, bezpośrednie państwowe dotacje celowe oraz bezzwrotne fundusze europejskie i zagraniczne, po które metropolii jako dużemu graczowi, będzie znacznie łatwiej sięgać.
Poza transportem i finansami, nowa ustawa otwiera przed Pomorzem szereg innych możliwości podnoszących jakość codziennego życia. Zamiast walczyć ze zmianami klimatu, suszami czy podtopieniami w pojedynkę, metropolia opracuje spójny plan adaptacyjny. Dzięki temu mniejsze samorządy zyskają gotowe rozwiązania i nie będą musiały ponosić kosztów ich samodzielnego opracowywania. Wspólnie realizowane będą mogły być także nowoczesne inwestycje w zieloną energię z odnawialnych źródeł oraz ekologiczne zakłady przetwarzania odpadów.
Ustawa kładzie również nacisk na rozwój nauki i innowacji, zobowiązując metropolię do przeznaczania co najmniej 5% swojego budżetu na współpracę z pomorskimi uczelniami. Dodatkowo lokalne teatry, muzea czy zabytki, również będą mogły liczyć na wsparcie. Mieszkańcy mniejszych miejscowości zyskają też łatwiejszy dostęp do opieki nad seniorami i wsparcia rodzin dzięki możliwości tworzenia wspólnych Centrów Usług Społecznych przez zainteresowane gminy.
Niezwykle ważnym aspektem funkcjonowania metropolii jest pełna autonomia lokalnych samorządów oraz sprawiedliwy podział głosów. Metropolia nie stoi wyżej w hierarchii samorządowej, nie jest organem nadzoru ani kontroli i nie może uchylać decyzji lokalnego wójta czy burmistrza. Aby zapobiec dominacji największych miast i chronić głos mniejszych partnerów, decyzje w metropolitalnym parlamencie - czyli Zgromadzeniu - podejmowane będą przy użyciu zasady dwóch kluczy. Każda uchwała, w tym budżetowa czy transportowa, wejdzie w życie tylko wtedy, gdy poprą ją jednocześnie delegaci reprezentujący większość mieszkańców całego obszaru oraz co najmniej 40% wszystkich delegatów wchodzących w skład Zgromadzenia. Taki system gwarantuje, że duże ośrodki nie narzucą swojej woli mniejszym sąsiadom, a mniejsze gminy nie będą mogły sparaliżować kluczowych dla całego regionu inwestycji.
Cała działalność metropolii opiera się na zasadzie pełnej jawności: obywatele mają ustawowe prawo wstępu na sesje, imienne wyniki głosowań każdego delegata są natychmiast publikowane w internecie, a każda wydana złotówka podlega ścisłej kontroli wewnętrznej oraz nadzorowi Regionalnej Izby Obrachunkowej i organów państwowych.
Metropolia nie jest kolejnym urzędem. To wspólne narzędzie, dzięki któremu możemy skuteczniej rozwiązywać problemy, które od lat dotyczą mieszkańców całego regionu - niezależnie od tego, czy mieszkają w centrum Trójmiasta, czy w mniejszej miejscowości.
Metropolia to my. Budujemy ją wspólnie! Dlatego liczymy na Państwa obecność podczas konsultacji 18 sierpnia.
