Jesień ma swój charakterystyczny zestaw sygnałów. Najpierw ktoś w pracy zaczyna kaszleć, potem dziecko wraca ze szkoły z katarem, a kilka dni później sami budzimy się z zatkanym nosem i myślą: „Nie teraz…”. Dlaczego właśnie jesienią tak często łapiemy infekcje i co możemy zrobić, żeby ograniczyć ryzyko choroby?
Pierwsza ważna rzecz: przeziębienie nie bierze się po prostu z tego, że wyszliśmy z domu bez czapki. Za przeziębienia odpowiadają wirusy – i jest ich naprawdę sporo. Według CDC ponad 200 różnych wirusów może powodować objawy przeziębienia. Możemy zachorować o każdej porze roku, ale jesienią i zimą warunki sprzyjają częstszemu kontaktowi z infekcjami.
I właśnie dlatego jesienią warto nie tyle „wzmacniać odporność na siłę”, ile ułożyć sobie kilka prostych codziennych nawyków.
Gdy temperatura spada, nasze życie stopniowo przenosi się do pomieszczeń. Więcej czasu spędzamy w szkołach, przedszkolach, biurach, autobusach, sklepach czy mieszkaniach z zamkniętymi oknami.
A wirusy układu oddechowego szczególnie łatwo rozprzestrzeniają się w pomieszczeniach, gdzie przebywa wiele osób i gdzie przepływ świeżego powietrza jest niewielki. Lepsza wentylacja pomaga zmniejszać ilość cząstek wirusowych w powietrzu.
Dlatego jesienią otwarte okno może być równie praktycznym elementem profilaktyki jak płyn do dezynfekcji rąk. Nie trzeba przy tym robić z mieszkania lodówki. Wystarczy regularnie wietrzyć pomieszczenia, szczególnie te, w których przez dłuższy czas przebywa kilka osób.
To jeden z najprostszych nawyków, o którym łatwo zapomnieć, kiedy zaczyna się sezon grzewczy.
Świeże powietrze nie jest wrogiem.
CDC wskazuje, że zwiększenie dopływu świeżego powietrza może ograniczać stężenie cząstek wirusowych w pomieszczeniach.
Brzmi banalnie? Być może. Ale właśnie banalne rzeczy najczęściej działają wtedy, kiedy wykonujemy je regularnie.
Klamki, poręcze, telefony, przyciski w windach, koszyki sklepowe czy biurowe sprzęty to przedmioty, których dotykamy niemal automatycznie.
Dlatego po powrocie do domu warto wyrobić sobie prosty rytuał:
I jeszcze jedna rzecz: starajmy się nie dotykać bez potrzeby oczu, nosa i ust brudnymi rękami. To jeden ze sposobów, w jaki wirusy mogą dostać się do organizmu.
Jesienią łatwo wpaść w tryb:
„Jeszcze tylko to zrobię”.
A potem okazuje się, że zamiast odpoczywać, kolejny wieczór kończymy grubo po północy.
Tymczasem sen ma znaczenie również dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Badania opisane przez CDC wskazują na związek między niedoborem snu a zmianami w funkcjonowaniu układu immunologicznego.
Nie chodzi więc o magiczną liczbę godzin, która uchroni nas przed każdą infekcją. Chodzi o coś prostszego:
nie traktujmy odpoczynku jako luksusu, na który można sobie pozwolić dopiero wtedy, gdy wszystko inne jest już zrobione.
Jesień często oznacza również wysyp reklam preparatów obiecujących „odporność w kapsułce”.
Warto zachować zdrowy rozsądek.
Podstawą powinno być zwyczajne, różnorodne jedzenie: warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, źródła białka, zdrowe tłuszcze i odpowiednia ilość płynów.
Nie ma natomiast potrzeby traktować każdego kataru jako sygnału, że natychmiast trzeba kupić cały zestaw suplementów. NHS zwraca uwagę, że dowody na to, że suplementy takie jak witamina C, echinacea czy czosnek zapobiegają przeziębieniu albo znacząco skracają jego przebieg, są ograniczone.
Zamiast polować na „superprodukt na odporność”, lepiej zadbać o całą codzienną układankę.
Jesień nie powinna oznaczać końca aktywności.
Spacer, rower, lekki trening, praca w ogrodzie czy zwykłe wyjście z domu są lepszym pomysłem niż spędzenie całego dnia pod kocem – oczywiście jeśli jesteśmy zdrowi i dobrze się czujemy.
Warto też korzystać z jesiennego światła. Nawet krótki spacer w ciągu dnia może być dobrym sposobem na wyrwanie się z domu, przewietrzenie głowy i ograniczenie siedzącego trybu życia.
Tu warto rozprawić się z jednym z popularnych jesiennych mitów.
Samo wyjście na chłodne powietrze nie oznacza automatycznie przeziębienia. Przeziębienie jest infekcją wirusową.
Nie oznacza to jednak, że warto marznąć.
Mokre ubranie, przemoczone buty i wielogodzinne przebywanie na zimnie zdecydowanie nie są dobrym sposobem na jesienny relaks. Ubierajmy się adekwatnie do pogody, ale nie traktujmy każdego chłodniejszego powiewu jak zagrożenia.
To chyba jedna z najtrudniejszych zasad.
„Pójdę do pracy, przecież to tylko katar”.
„Dziecko może iść do szkoły, przecież nie ma gorączki”.
„Jeszcze tylko zrobię zakupy”.
Tymczasem pozostanie w domu podczas infekcji może ograniczyć przekazywanie wirusa kolejnym osobom. WHO zaleca pozostanie w domu podczas choroby, higienę kaszlu i rąk oraz dbanie o wentylację pomieszczeń.
Czasem najlepszym sposobem na zadbanie o siebie i innych jest po prostu zwolnić.
Katar, kaszel, ból gardła czy zmęczenie mogą towarzyszyć różnym infekcjom układu oddechowego. Objawy przeziębienia mogą być podobne do objawów grypy, COVID-19 czy innych infekcji.
Dlatego szczególnie osoby znajdujące się w grupach podwyższonego ryzyka powinny zachować większą ostrożność i w razie niepokojących objawów skontaktować się z lekarzem.
W przypadku grypy WHO wskazuje szczególnie na większe ryzyko ciężkiego przebiegu m.in. u osób starszych, kobiet w ciąży, małych dzieci oraz osób z niektórymi chorobami przewlekłymi.
A co z antybiotykiem „na wszelki wypadek”?
To jeden z jesiennych tematów, który warto sobie przypomnieć.
Przeziębienie jest infekcją wirusową, a antybiotyki działają na bakterie, nie na wirusy. Dlatego nie powinno się sięgać po antybiotyk bez wskazań lekarza.
To nie oznacza oczywiście, że każda infekcja jest wirusowa. Jeśli pojawiają się powikłania lub lekarz rozpozna zakażenie bakteryjne, sytuacja wygląda inaczej.
Większość zwykłych przeziębień mija bez specjalistycznego leczenia. Niektóre objawy mogą jednak wymagać konsultacji.
Warto skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawiają się m.in.:
W przypadku małych dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży oraz osób z chorobami przewlekłymi próg do konsultacji powinien być odpowiednio niższy.
Jesienny „pakiet minimum”
Nie trzeba kupować pół apteki, żeby przygotować się do jesieni.
W codziennym życiu warto pamiętać przede wszystkim o:
W przypadku grypy szczepienie jest uznawane przez WHO za najskuteczniejszy sposób ograniczania ryzyka zachorowania i ciężkich następstw grypy; szczególne znaczenie ma ono dla grup podwyższonego ryzyka.
Nie da się stworzyć jesiennej tarczy, przez którą nie przedostanie się żaden wirus. Możemy jednak ograniczać ryzyko i – równie ważne – nie dokładać organizmowi niepotrzebnego obciążenia.
Zamiast więc czekać na pierwszy listopadowy katar, warto już teraz wprowadzić kilka prostych zmian. Regularne wietrzenie, mycie rąk, rozsądny odpoczynek, ruch, dobre odżywianie i pozostanie w domu podczas infekcji nie brzmią spektakularnie.
Ale właśnie zdrowie często opiera się na rzeczach, które nie są spektakularne, tylko powtarzalne.
I może to jest najlepszy jesienny sposób na troskę o siebie: nie szukać jednego cudownego rozwiązania, tylko codziennie zrobić kilka małych rzeczy, które mają sens.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradnikiem medycznym ani nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W przypadku nasilonych, nietypowych lub długo utrzymujących się objawów, a także w przypadku osób należących do grup podwyższonego ryzyka, należy skonsultować się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia.
0
0
0
0
0
0
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Dodaj komentarz
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu expresskaszubski.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz