Jesienią jeże stają się częstszymi gośćmi naszych ogrodów, działek, parków i przydomowych zakamarków. Przeszukują liście, węszą w trawie i przygotowują się do zimowego snu. Czasem jednak na swojej drodze spotykamy zwierzę, które wygląda na zagubione, wychudzone albo po prostu zbyt małe, by poradzić sobie samodzielnie.
I wtedy pojawia się pytanie: pomóc czy zostawić go w spokoju? Odpowiedź nie zawsze jest oczywista.
Jeż spacerujący po ogrodzie po zmroku zazwyczaj nie potrzebuje naszej interwencji. Jesień to dla niego intensywny czas poszukiwania pożywienia. Zwierzę może pojawiać się wieczorem, znikać na kilka godzin i wracać następnej nocy.
Niepokój powinien wzbudzić przede wszystkim jeż znaleziony w ciągu dnia, szczególnie jeśli leży bez ruchu, nie reaguje na otoczenie, jest wyraźnie osłabiony, wychudzony, ranny albo pozwala człowiekowi bez problemu do siebie podejść.
Niepokojący jest również jeż, który znajduje się w miejscu stanowiącym dla niego bezpośrednie zagrożenie – na ruchliwej drodze, przy maszynach rolniczych, w głębokiej studzience czy innym miejscu, z którego nie może się wydostać.
Jeżeli zwierzę znajduje się w niebezpiecznym miejscu, najważniejsze jest usunięcie zagrożenia.
Jeża można ostrożnie przenieść w bezpieczne miejsce, używając rękawic lub grubego materiału. Nie trzeba od razu zabierać go do domu. Jeżeli zwierzę wygląda zdrowo i jest aktywne, wystarczy czasem przesunąć je kilka metrów od drogi czy innego zagrożenia.
Warto pamiętać, że jeż potrafi zwinąć się w kulkę i przez pewien czas pozostawać zupełnie nieruchomy. Sam fakt, że nie ucieka przed człowiekiem, nie oznacza jeszcze, że jest ciężko chory.
Spotkanie jeża w dzień nie zawsze oznacza sytuację awaryjną, ale powinno skłonić nas do dokładniejszej obserwacji.
Zobaczmy, czy zwierzę:
Jeż, który chodzi po ogrodzie w środku dnia, może wymagać konsultacji, zwłaszcza jeśli jednocześnie wygląda na osłabionego. W takiej sytuacji lepiej skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt lub weterynarzem niż samodzielnie podejmować leczenie.
Jeżeli jeż jest wyraźnie osłabiony, ranny lub wychłodzony i trzeba go tymczasowo zabezpieczyć przed przekazaniem specjalistom, można przygotować zwykłe kartonowe pudełko. Na dnie powinien znaleźć się ręcznik, kocyk albo kawałek materiału, w którym zwierzę będzie mogło się schować. Pudełko powinno stać w spokojnym, ciepłym i zaciemnionym miejscu, z dala od dzieci i domowych zwierząt. Jeśli zwierzę jest zimne, można zapewnić mu delikatne źródło ciepła, na przykład butelkę z ciepłą wodą owiniętą w ręcznik. Nie należy jednak przegrzewać jeża ani kłaść go bezpośrednio na źródle ciepła.
I przede wszystkim: nie próbujmy leczyć go domowymi sposobami.
Jednym z najczęstszych skojarzeń związanych z dokarmianiem jeży jest miseczka mleka. To jednak zły pomysł. Jeżom można udostępnić świeżą wodę. Jeśli zwierzę wymaga dokarmiania, sposób żywienia najlepiej ustalić ze specjalistą, szczególnie gdy mamy do czynienia z małym lub osłabionym osobnikiem.
Nie podawajmy przypadkowych produktów, leków ani preparatów przeznaczonych dla innych zwierząt.
W sytuacji, gdy zdrowy jeż odwiedza nasz ogród, można pomóc mu w prosty sposób, zapewniając dostęp do świeżej wody. Jeśli chcemy wspomóc zwierzęta w okresie jesiennym, można także wystawić niewielką ilość odpowiedniej karmy mięsnej dla kotów lub psów.
Nie powinno się jednak traktować dokarmiania jako rozwiązania problemu w przypadku jeża chorego, rannego czy bardzo osłabionego. Taki osobnik może potrzebować profesjonalnej pomocy.
Jesienią szczególną uwagę zwracamy na młode jeże. Nie każdy mały osobnik znaleziony w ogrodzie jest jednak automatycznie skazany na śmierć. Jeśli młody jeż jest aktywny, porusza się sprawnie i żeruje, warto najpierw skonsultować sytuację ze specjalistą, zamiast samodzielnie zabierać go z miejsca, w którym został znaleziony.
W przypadku bardzo małych, osłabionych lub wychudzonych jeży sytuacja wygląda inaczej. Im bliżej zimy, tym większe znaczenie może mieć ich kondycja i możliwość zgromadzenia odpowiednich zapasów energii.
Dla jeży problemem nie zawsze jest brak pożywienia. Często większym zagrożeniem są rzeczy stworzone przez człowieka. Otwarte studzienki, głębokie doły, oczka wodne o stromych brzegach, plastikowe odpady, siatki ogrodowe czy pozostawione narzędzia mogą stać się śmiertelną pułapką. Dlatego przed zimą warto przejść się po ogrodzie i sprawdzić, czy nie ma miejsc, w które małe zwierzę może wejść, ale z których nie będzie potrafiło się wydostać.
Uważaj podczas porządkowania liści
Jesienne porządki w ogrodzie mogą być dla jeży szczególnie niebezpieczne. Sterta liści, gałęzi czy naturalnych odpadów może być dla człowieka bałaganem, ale dla jeża bywa idealnym miejscem schronienia. Dlatego zanim przeniesiemy dużą stertę liści albo uruchomimy sprzęt ogrodowy, warto dokładnie sprawdzić, czy w środku nie znajduje się zwierzę. Jesienią czasem najlepszą pomocą dla jeża jest pozostawienie mu kawałka ogrodu trochę mniej uporządkowanego.
Nie warto zwlekać z kontaktem ze specjalistą, jeśli jeż:
Pomocy warto szukać również wtedy, gdy nie jesteśmy pewni, czy zwierzę rzeczywiście wymaga interwencji. Ośrodek rehabilitacji dzikich zwierząt, weterynarz albo lokalna organizacja zajmująca się pomocą dzikim zwierzętom może podpowiedzieć, co zrobić w konkretnej sytuacji.
Czasem najlepszą pomocą jest… zostawić liście
Jesienią mamy naturalną tendencję do porządkowania wszystkiego. Grabimy liście, przycinamy rośliny, wynosimy gałęzie i przygotowujemy ogród do zimy. Dla jeża nieco „dziki” fragment ogrodu może jednak oznaczać bezpieczne schronienie. Dlatego warto zostawić choć jeden spokojny zakątek z liśćmi, gałązkami i naturalną roślinnością. Bez ogniska, bez chemii ogrodowej i bez ciągłego zaglądania. Może się okazać, że właśnie tam ktoś będzie próbował przeczekać zimę.
Najważniejsze w pomaganiu dzikim zwierzętom jest jedno: nie szkodzić. Jeśli jeż wygląda zdrowo, dajmy mu przestrzeń. Jeśli wygląda na chorego lub rannego – zapewnijmy mu bezpieczeństwo i poszukajmy fachowej pomocy. A w swoim ogrodzie możemy zrobić coś jeszcze prostszego: zostawić mu miejsce, w którym będzie mógł spokojnie znaleźć schronienie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z weterynarzem ani specjalistycznym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt.
0
0
0
0
0
0
