pexels.com Licencja: https://www.pexels.com/photo-license/
Mykoplazma to potoczne określenie infekcji wywołanej przez bakterię Mycoplasma pneumoniae, która najczęściej atakuje dzieci i młodzież. To Gram-ujemna bakteria z rodziny Mycoplasmataceae, zaliczana do jednych z najmniejszych bakterii.
Mycoplasma pneumoniae to niewielka bakteria, która nie ma ściany komórkowej, przez co okazuje się odporna na wiele antybiotyków, w tym penicyliny i cefalosporyny. Podczas infekcji może przenikać do wnętrza komórek organizmu, co dodatkowo utrudnia jej zwalczenie. To jeden z najczęstszych patogenów wywołujących infekcje układu oddechowego.
Infekcje dróg oddechowych spowodowane przez tę bakterię mogą mieć różny przebieg – od łagodnego do ciężkiego i dotyczą zarówno górnych dróg oddechowych (zapalenie śluzówki nosa, zatok przynosowych, gardła, krtani), jak i dolnych (zapalenie płuc czy oskrzeli).
Zakażenie przenosi się drogą kropelkową – np. gdy chory kicha, kaszle lub podczas bliskiego kontaktu z nim albo jego wydzielinami. Najczęściej chorują dzieci i młodzież między 3. a 16. rokiem życia, a szczególnie narażone są osoby przebywające w skupiskach, takich jak przedszkola, szkoły z internatem czy akademiki.
Wzrost zachorowań obserwuje się zwłaszcza jesienią, zimą i wiosną, z epidemicznymi falami powtarzającymi się co kilka lat. Okres inkubacji trwa od 1 do 3 tygodni, więc pierwsze objawy pojawiają się właśnie po takim czasie od momentu zakażenia.
Typowe dla infekcji dróg oddechowych wywołanej przez Mycoplasma pneumoniae są:
Uporczywy kaszel może powodować bóle w klatce piersiowej. U najmłodszych, zwłaszcza poniżej 5 lat, częściej występuje katar i świszczący oddech. Warto też pamiętać, że zakażenie mykoplazmą czasem przebiega bezobjawowo – osoba zakażona czuje się dobrze, ale mimo to może roznosić bakterie dalej.
Mykoplazmatyczne zapalenie płuc to przykład tzw. atypowego zapalenia płuc. Przeważnie ma łagodny przebieg, choć bywa też, że wymaga hospitalizacji. Częściej dotyka osoby chorujące na astmę oskrzelową czy przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, a dodatkowo może zaostrzać te schorzenia.
W przebiegu zapalenia płuc wywołanego przez Mycoplasma pneumoniae mogą wystąpić także objawy pozapłucne, czyli dotyczące innych części organizmu: układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, mięśniowo-szkieletowego, skóry i błon śluzowych czy układu krwi.
Mimo że takie symptomy zdarzają się rzadziej, ich pojawienie się może znacznie utrudnić leczenie i wymagać szczególnej uwagi ze strony lekarza.
Większość infekcji wywołanych przez mykoplazmy pozostaje niezauważona i niezdiagnozowana, ponieważ objawy przypominają infekcje wirusowe i są na tyle łagodne, że wystarcza leczenie objawowe. Pacjenci zwykle decydują się na dokładniejsze badania, gdy kaszel nie ustępuje i trwa nawet kilka tygodni.
Do wykrywania zakażenia Mycoplasma pneumoniae stosuje się badanie wykrywające przeciwciała w krwi. Innym sposobem jest test RT-PCR, który analizuje materiał genetyczny bakterii pobrany z wymazu z gardła lub plwociny.
Leczenie infekcji górnych dróg oddechowych wywołanych przez Mycoplasma pneumoniae opiera się na łagodzeniu objawów. Podaje się leki przeciwgorączkowe, takie jak paracetamol lub ibuprofen, tabletki do ssania albo spraye na ból gardła oraz syropy na kaszel. W przypadku zapalenia płuc konieczne jest podanie antybiotyków.
W sytuacjach, gdy objawy są łagodne, lekarz może zdecydować o leczeniu jedynie objawowym. Gdy konieczna jest antybiotykoterapia, wystawia receptę. Dla wygody pacjentów dostępna jest też opcja uzyskania recepty online po wcześniejszej konsultacji, co znacznie ułatwia zakup leków.
