Prezes Jarosław Kaczyński zaapelował do zwolenników PiS oraz całej prawicy o wsparcie finansowe partii. Oświadczył, że brak subwencji powoduje poważne trudności w jej działalności i dodał, że każda wpłata się liczy. PiS może wybrać przyszłe wybory, ale bez środków będzie to trudne - stwierdził.

Dziennikarze, którzy przybyli na konferencję do siedziby PiS, spodziewali się, że Kaczyński odniesienie się do kwestii założenia przez byłego premiera Mateusza Morawieckiego stowarzyszenia „Rozwój plus”, skupiającego - jak mówił na początku kwietnia - osoby, którym „nie pasuje coś w każdej z partii politycznych po prawej stronie: czy to w PiS-ie, czy w Konfederacji, czy Koronie Polskiej Brauna”.

W tym tygodniu po posiedzeniu prezydium Komitetu Politycznego PiS rzecznik tej partii Rafał Bochenek mówił PAP, że większość władz partii wyraziła zaniepokojenie tą inicjatywą byłego premiera.

Na godzinę przed rozpoczęciem czwartkowego oświadczenia Kaczyńskiego Morawiecki zamieścił na platformie X obszerny wpis.

„Jestem gotowy do ciężkiej pracy dla Polski i do walki o zwycięstwo PiS w kolejnych wyborach. Razem - szeroko, odpowiedzialnie i z wiarą w to, że Polska może rozwijać się szybciej i sprawiedliwiej. Razem zakończymy ten trudny czas i przywrócimy Polsce właściwy kierunek. Bo w jedności siła. Mniej nerwów. Więcej wiary. I więcej rozmowy” - głosi fragment jego wpisu.

Prezes PiS nie odniósł się jednak do inicjatywy Morawieckiego; w siedzibie partii w otoczeniu dużej grupy parlamentarzystów ugrupowania - m.in. wiceprezesów PiS Przemysława Czarnka i Mariusza Błaszczaka oraz Morawieckiego - wygłosił apel do sympatyków PiS o wpłaty na partię.

Według Kaczyńskiego obecne władze „nielegalnie, bezprawnie” odbierając subwencję z budżetu pozbawiły PiS 46 mln zł. Dodał, że brak wypłat subwencji powoduje, że partia ma poważne trudności finansowe, a jej aktywności związane np. z działaniami Czarnka jako kandydata na przyszłego premiera oraz liczne przedsięwzięcia programowe, spotkania i kampusy młodzieżowe kosztują.

- Krótko mówiąc, mamy bardzo dużo wydatków. I stąd moja bardzo serdeczna prośba do zwolenników Prawa i Sprawiedliwości i szerzej do zwolenników prawicy, do całego obozu patriotycznego, do tych wszystkich, którzy chcą, by Polska wróciła na właściwe tory, żeby pozostała państwem suwerennym, o wpłaty na konto naszej partii. Każda wpłata się liczy, także te niewielkie wpłaty się liczą - powiedział Kaczyński.

Nawiązując do wsparcia dla Karola Nawrockiego w ubiegłorocznej kampanii prezydenckiej i jego zwycięstwa w wyborach, Kaczyński mówił, że PiS też może wygrać przyszłoroczne wybory parlamentarne. Ale - jak dodał - bez środków, będzie to nie tylko bardzo trudne. Zaznaczył, że PiS ciągle jest wspierane przez darczyńców, ale ta pomoc - jak mówił - jest w tej chwili na zdecydowanie zbyt niskim poziomie.

- Po prostu z tymi środkami, które mamy, nie damy rady. A powinniśmy dać radę nie w interesie partii, tylko w interesie Polski - powiedział prezes PiS.

Szef klubu PiS Mariusz Błaszczak powiedział, że parlamentarzyści klubu PiS, posłowie i senatorowie, a także europarlamentarzyści płacą dodatkowe składki na rzecz PiS. - W przypadku parlamentarzystów wybranych do Sejmu i Senatu to jest 1000 zł miesięcznie, w przypadku eurodeputowanych to jest 5000 zł miesięcznie - wyjaśnił Błaszczak.

Podkreślił, że PiS ma najliczniejszy klub w Sejmie i te wpłaty nie są w stanie pokryć wydatków partii. A PiS - jak tłumaczył Błaszczak - jest bardzo aktywną partią, przygotowuje swoją ofertę programową, a politycy partii jeżdżą po Polsce.

O kwestii niewypłacenia PiS subwencji mówił także skarbnik partii Henryk Kowalczyk. Jak wskazał, sankcja jest rozłożona na 3 lata, w związku z czym subwencja dla PiS powinna pojawić się dopiero w kwietniu 2027 r. - Do tego czasu jesteśmy zmuszeni prosić państwa o pomoc - dodał. Skarbnik PiS zaapelował o dokonywanie wpłat na partię - tak, jak działo się to przed wyborami prezydenckimi. Wskazał, że na komitet wyborczy Karola Nawrockiego udało się wtedy zebrać 23 mln zł.

Sprawa subwencji PiS zaczęła się w sierpniu 2024 r., gdy PKW odrzuciła sprawozdanie finansowe tej partii z wyborów parlamentarnych w 2023 r. Komisja wykazywała wówczas nieprawidłowości w wydatkowaniu funduszy na kampanię w kwocie 3,6 mln zł. W konsekwencji MF zmniejszyło wypłaty dla PiS dotacji za wybory oraz przypadającej na 2024 r. subwencji z budżetu. Partia tę uchwałę zaskarżyła, a Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, w której zakresie obowiązków jest m.in. rozpatrywanie skarg na uchwały PKW, tę skargę uznała.

Z tego powodu PKW przyjęła sprawozdanie finansowe partii Jarosława Kaczyńskiego, przy czym zaznaczyła, że nie przesądza, czy IKNiSP SN jest sądem i nie przesądza o skuteczności jej orzeczenia. Wówczas minister finansów Andrzej Domański zwrócił się do PKW o wykładnię uchwały, gdyż – w jego ocenie – była ona „wewnętrznie sprzeczna”. Zgodnie z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka IKNiSP SN nie jest sądem. Jej status jest kwestionowany zarówno przez obecny rząd, jak i większość środowisk prawniczych.

Za 2024 r. PiS otrzymało najpierw dwie pełne kwartalne raty subwencji, a później – po odrzuceniu przez PKW sprawozdania i wobec stanowiska ministra finansów – trzecia transza nie została wypłacona. Czwarta transza – jak wynika z informacji przekazywanych mediom przez MF – wypłacona w styczniu 2025 r. została pomniejszona. Za 2024 r. PiS otrzymało więc ok. 15 mln zł, czyli o ponad 10 mln zł mniej, niż wynosiła przewidywana subwencja roczna dla tej partii.

W marcu 2025 r. warszawska prokuratura okręgowa odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków na szkodę PiS przez członków Państwowej Komisji Wyborczej, a także ministra finansów Andrzeja Domańskiego i innych urzędników MF. Z kolei w październiku ub. roku sąd nie uwzględnił zażalenia pełnomocnika PiS na odmowę wszczęcia śledztwa ws. niewypłacenia tej partii subwencji. Prokuratura oceniła, że w sprawie brak jest przesłanek i poszlak wskazujących, by mogło dojść do przekroczenia uprawnień przez członków PKW oraz ministra finansów i urzędników MF. 

(kos/ amk/ kl/ ef/ sdd/)