Będzie pomoc dla poszkodowanych przez nieuczciwych wykonawców w programie "Czyste powietrze"?

We wtorek rząd rozpoczął obrady. Ministrowie będą pracować nad propozycją pomocy beneficjentom programu „Czyste Powietrze”, którzy zostali poszkodowani przez nieuczciwych wykonawców. Zajmą się też projektem ws. umorzenia należności ZUS powstałych przed 1999 r.

Rada Ministrów rozpatrzy we wtorek projekt ustawy o pomocy beneficjentom – osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu „Czyste Powietrze”. Nieuczciwi wykonawcy wykorzystywali system prefinansowania i pełnomocnictwa, aby przejmować dotacje bez realizacji prac, pozostawiając obywateli z długami.

Projekt ma umożliwić zawieszenie spłaty należności, ich umarzanie oraz bezpośrednie dochodzenie roszczeń od oszustów przez fundusze ochrony środowiska. Regulacje mają na celu przeniesienie ciężaru finansowego z oszukanych osób fizycznych na państwo i nierzetelne podmioty gospodarcze.

Całość kosztów wsparcia w ciągu dekady oszacowano na ponad 550 mln zł, co ma stanowić formę ochrony dla tysięcy poszkodowanych gospodarstw domowych. Projekt przewiduje również pięcioletni zakaz udziału w programie dla wykonawców skazanych za przestępstwa popełnione na szkodę beneficjentów.

Ministrowie rozpatrzą również deregulacyjny projekt ustawy o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed 1 stycznia 1999 r.

Resort rodziny, który jest autorem projektu, wyjaśnia, że powodem zmian jest niska efektywność egzekwowania wierzytelności przez ZUS przy nieproporcjonalnie wysokich kosztach dochodzenia zaległości. Ponadto z uwagi na upływ czasu zaległości są w przeważającej mierze niemożliwe do wyegzekwowania.

Proponowane rozwiązanie dotyczy około 7100 płatników składek, na kontach których kwota zadłużenia z tytułu składek szacowana jest na około 315 mln zł.

Zgodnie z projektem, umorzenie należności nastąpi z mocy prawa, co oznacza, że ZUS będzie zwolniony z wydawania decyzji w tej sprawie. Osoba, która ma zadłużenie objęte umorzeniem, będzie mogła od niego odstąpić poprzez złożenie oświadczenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Planowane zmiany nie obejmą należności zabezpieczonych hipoteką, które dotyczą 3,8 tys. płatników składek.

Rząd omówi także projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego. Nowela ma przyznać sądom powszechnym uprawnienia do wydawania wyroków uchylających w stosunku do niemalże pełnego zakresu decyzji organu rentowego mogących być przedmiotem postępowania odwoławczego, oprócz decyzji rozstrzygających o prawie do świadczenia po raz pierwszy. Jak wyjaśniono, ma to stworzyć prawne możliwości adekwatnego do sytuacji reagowania na różnego rodzaju nieprawidłowości i uchybienia związane z decyzją organu rentowego lub poprzedzającym jej wydanie postępowaniem przed organem rentowym.

Możliwość wydania przez sąd pierwszej instancji orzeczenia kasatoryjnego (uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia) będzie miała charakter fakultatywny, co ma pozwolić sądowi na zachowanie swobody w zakresie zasadności jej wykorzystania.

Obecnie, sąd pierwszej instancji co do zasady nie może uchylić zaskarżonej decyzji i przekazać sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpatrzenia. Wyjątkiem jest sytuacja, w której decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca jego wymiar lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym.

Rząd rozpatrzy także projekt nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o grach hazardowych. Nowela zakłada podniesienie poziomu finansowania tzw. Public Lending Right (PLR) — systemu rekompensat dla twórców i wydawców za nieodpłatne udostępnianie ich dzieł przez biblioteki publiczne z 5 do 10 proc.

Program wynagrodzeń za wypożyczenia biblioteczne ma na celu zrekompensowanie autorom i wydawcom potencjalnej utraty dochodów ze sprzedaży ich książek, gdy są one za darmo udostępniane czytelnikom w bibliotekach publicznych.

W Polsce system wynagrodzeń za wypożyczenia biblioteczne dla polskich pisarzy, tłumaczy, ilustratorów i wydawców został wprowadzony w 2016 r. Obejmuje twórców, tłumaczy i wydawców książek powstałych lub opublikowanych w języku polskim wypożyczanych w bibliotekach publicznych.

Za podział i wypłaty wynagrodzeń odpowiada Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska, wyznaczone przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w drodze konkursu. Środki na wynagrodzenia pochodzą z Funduszu Promocji Kultury. Obecnie suma przeznaczona każdego roku na wynagrodzenia jest równowartością 5 proc. kwoty wydanej na zakupy biblioteczne w roku poprzednim.

W projekcie proponuje się podniesienie limitu dofinansowania do 10 proc. Jak napisano, ma to na celu „wzmocnienie instytucji PLR jako realnego instrumentu ochrony majątkowych interesów twórców, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowych zasad funkcjonowania dozwolonego użytku bibliotecznego”.

(kmz/ par/)