Jak blokować mowę nienawiści w sieci? Trwają prace nad przepisami

Premier Donald Tusk podczas rządowej narady w związku z atakami w szkołach wskazał, że należy wprowadzić przepisy o możliwości natychmiastowego blokowania przez państwo mowy nienawiści w internecie. Te - jak dodał - zostały wcześniej zawetowane przez prezydenta. 

W ostatnich dniach na Mazowszu doszło do dwóch aktów przemocy w szkołach. W czwartek w Leszczydole-Nowinach pod Wyszkowem 15-letni, były uczeń, zaatakował trzy osoby. Wskutek ataku zmarła 37-letnia pracownica szkoły. Zaledwie dzień wcześniej w szkole w Ostrołęce 19-latek zaatakował nożem 9 osób – 5 uczniów, 2 nauczycieli i 2 osoby postronne. Tego samego dnia policja w Sierpcu udaremniła kolejny planowany atak.

Po ostatnim z ataków premier Donald Tusk zwołał pilną naradę z ministrami m.in. edukacji, zdrowia i spraw wewnętrznych oraz Komendantem Głównym Policji.

Podczas narady szef rządu złożył wyrazy współczucia rodzinie zmarłej od ciosów nożem 37-latki. Ofiara ataku osierociła dwójkę dzieci. Złożył też wyrazy uznania dyrektorowi szkoły i nauczycielce, którzy odnieśli obrażenia w ataku.

- Dzisiaj cała Polska powinna usłyszeć o ich bohaterstwie. Nauczyciele nie zawahali się zaryzykować swojego życia, żeby nie doszło do jeszcze większej tragedii - mówił.

Dodał, że Ostrołęka i Wyszków będą symbolami dramatu i wielkimi znakami ostrzegawczymi. Zwrócił, że w drugim ataku nieletni zabójca miał na sobie kask z kamerką, a jego intencją było filmowanie zajścia.

Szef rządu zwrócił się do szefów MSWiA i KGP o wydanie decyzji, aby Policja, nie czekając na interwencję, tylko w ramach rutynowego patrolu, przynajmniej raz dziennie pojawiła się w każdej szkole.

Zwiększenie liczby patroli - jak mówił - ma związek z ryzykiem i groźbą naśladownictwa oraz „radykalnie niemądrych challenge'ów wynikających z dotychczasowych dramatycznych zdarzeń”.

Jak później poinformował szef MSWiA, patrole w okolicach szkół zostaną wzmocnione, a stosowne polecenia zostały przekazane do komend powiatowych. Policjanci mają wchodzić bezpośrednio do szkół po ustaleniach z dyrektorem placówki.

Podczas narady z ministrami premier przypomniał, że rząd chciał wprowadzić w życie ustawę, która „miała chronić ludzi, w tym przede wszystkim dzieci przed agresją, rozmaitymi formami przemocy, czy prób wykorzystania w internecie".

Dodał, że ustawa w tej sprawie została zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego w imię „źle pojętej wolności słowa w internecie”.

- My dzisiaj nie możemy zablokować treści, tylko musimy się zwracać do sądu z uprzejmą prośbą do właściciela platformy, czy dysponenta daną platformą (...). Gdyby dzisiaj ten młodociany nożownik, transmitował zbrodnię w internecie, to nie moglibyśmy tej treści zablokować, ponieważ nie dostaliśmy tego narzędzia prawnego do ręki - powiedział Tusk.

Premier zaznaczył, że najbardziej kwestionowane przez prezydenta przepisy „zniknęły” w kolejnym projekcie w tej sprawie. To - jak wskazał - m.in. przepisy o możliwości natychmiastowego blokowania przez państwo mowy nienawiści.

Zwracając się do wicepremiera, ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego zasugerował powrót do tych zapisów w Senacie. 

Premier zauważył, że państwo musi mieć zdolność zatrzymywania tego typu akcji i działań po to, by skutecznie ratować uczniów i nauczycieli przed fizycznym zagrożeniem.

– Cyberprzestępczość, ale też zagrożenie spowodowane przez agresywne zachowania państw zewnętrznych – tak, to wszystko jest nadal naszym priorytetem, ale proszę, abyśmy zarówno jeśli chodzi o Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, oczywiście Policję, NASK i narzędzia, które są w dyspozycji, żebyśmy jak najszybciej doprowadzili do zintegrowanego, intensywnego działania w sieci – podkreślił.

Wyjaśnił, że chodzi o monitorowanie, zapobieganie i interwencje w sytuacji, w której widać, że narasta zagrożenie.

Dodał, że odbędą się rozmowy o metodach szkoleń uczniów i nauczycieli. – Nie możemy zrzucać odpowiedzialności za bezpieczeństwo szkoły na nauczycieli, uczniów, rodziców. Musimy zaangażować wszystkich zainteresowanych i musimy zacząć pracę – powiedział.

Po tragicznych wydarzeniach resort sprawiedliwości przypomniał, że ofiary przemocy mogą skorzystać z natychmiastowej, bezpłatnej i profesjonalnej pomocy prawnej oraz psychologicznej w ramach systemowego wsparcia finansowanego ze środków Funduszu Sprawiedliwości.

Pomoc świadczona jest przez Całodobową Linię Pomocy Pokrzywdzonym pod bezpłatnym numerem: 116 006. Infolinia gwarantuje pełną anonimowość i dyskrecję.

Prezydent Karol Nawrocki w styczniu 2026 r. poinformował, że zawetował nowelizację ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Miała ona umożliwić prezesom UKE i KRRiT wydawanie nakazów platformom internetowym o usunięciu nielegalnych treści dot. ponad 20 czynów zabronionych.

Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało dwa nowe projekty nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw, których celem jest wprowadzenie procedury umożliwiającej szybkie wydawanie nakazów ograniczających dostęp do treści naruszających prawo w internecie, przy jednoczesnym poszanowaniu praw użytkowników sieci. 

W Sejmie głosowany ma być jeden z nich, druga nowelizacja - pozwalająca na powołanie prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na koordynatora ds. usług cyfrowych - została pod koniec września podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego, wejdzie w życie 6 listopada.

Oba projekty były odpowiedzią na styczniowe weto prezydenta do pierwszej wersji noweli ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Weto uniemożliwiło implementację obowiązującego w krajach Unii Europejskiej aktu o usługach cyfrowych (DSA), który zaczął obowiązywać ponad dwa lata temu. Za brak wdrożenia Polsce grożą wysokie kary finansowe ze strony TSUE.

(mchom/ kkr/ akuz/ ksc/ mark/)