Awantura o Trybunał Konstytucyjny. "Prezydent nie jest od weryfikacji sędziów"

Prezydent nie jest od weryfikacji sędziów TK, ale od odebrania od nich przysięgi - ocenił wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, pytany o sprawę złożonego w Sejmie w środę ślubowania wybranego na sędziego Trybunału Konstytucyjnego Macieja Berka.

Podczas konferencji prasowej w jednostce wojskowej w Nowym Glinniku w woj. łódzkim, szef MON został zapytany o to, że wybrany przez Sejm we wrześniu na sędziego TK Maciej Berek złożył w środę rano w Sejmie ślubowanie z formułą „wobec prezydenta”. Karol Nawrocki nie był obecny na uroczystości w gabinecie marszałka Sejmu.

Po złożeniu ślubowania Berek przekazał rotę ślubowania na piśmie, z poświadczonym notarialnie podpisem, w kancelarii prezydenta, a potem — wraz z innymi sędziami wybranymi w tej kadencji przez Sejm — udał się do siedziby Trybunału, gdzie odbył rozmowę z jego prezesem. Bogdan Świeczkowski powiedział później, że Berek nie nawiązał stosunku służbowego i nie został dopuszczony do orzekania do czasu uzyskania opinii prezydenta w sprawie jego ślubowania.

Prezydent Karol Nawrocki powiedział z kolei, że „nie wie przed kim Berek złożył ślubowanie, ale na pewno nie przed nim”. A jeżeli nie dokonał tej oczywistej formalności, to z całą pewnością nie jest sędzią TK - dodał Nawrocki.

Kosiniak-Kamysz - odpowiadając na pytanie o ślubowanie i sytuację wokół TK - stwierdził, że „ktoś wywołał tę sytuację”.

- Kilka tygodni oczekiwania na zaprzysiężenie pana sędziego Macieja Berka wybranego w Sejmie na mocy konstytucji i ustawy, zresztą tych, które przyjęli nasi poprzednicy. (...) Prezydent nie jest od weryfikacji sędziów i wyborów sędziów, jest od odebrania przysięgi - przypomniał Kosiniak-Kamysz.

Jak ocenił, prezydent „nie wykonał tego działania, nie wykonał zobowiązania, więc, wypełniając również orzeczenie Komisji Weneckiej, sędzia Berek złożył publicznie ślubowanie”. - Prezydent był zaproszony; jak rozumiem, w taki niebezpośredni sposób, ale słyszał to ślubowanie - dodał lider PSL.

Zdaniem Kosiniaka-Kamysza „winowajcami tej sytuacji nie są ci, którzy próbują naprawić, tylko ci, którzy do niej doprowadzili”; wskazał w tym kontekście na dwóch prezydentów - Andrzeja Dudę i Karola Nawrockiego, a także poprzednie rządy i byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę.

- Doprowadzili do sytuacji, w której nie ma pewności funkcjonowania Trybunału - powiedział. 

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, uzasadniając zorganizowanie uroczystości ślubowania Berka w Sejmie, przywołał opublikowaną we wtorek opinię Komisji Weneckiej, w której oceniono, że dopełnienie aktu ślubowania bez fizycznego udziału prezydenta jest możliwe „pod warunkiem zachowania jego istotnych elementów, w tym złożenia ślubowania w przepisanej formie, należytego zweryfikowania jego wykonania oraz skierowania i przekazania go prezydentowi”.

Spór dotyczący odebrania ślubowania sędziów TK sięga początku kwietnia tego roku. W marcu Sejm wybrał sześcioro nowych sędziów TK. Prezydent zaprosił dwoje spośród wybranych wtedy na sędziów TK – Magdalenę Bentkowską oraz Dariusza Szostka – i złożyli oni ślubowanie w jego obecności.

Cztery pozostałe osoby wybrane w marcu na sędziów TK - Krystian Markiewicz, Marcin Dziurda, Anna Korwin-Piotrowska i Maciej Taborowski - nie zostały zaproszone przez prezydenta. Według przedstawicieli Kancelarii Prezydenta podczas ich wyboru doszło do błędów.

Sędziowie ci złożyli 9 kwietnia w sejmowej Sali Kolumnowej ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. Potem przekazali pisemne roty ślubowań na biurze podawczym Kancelarii Prezydenta. Nie objęli jednak urzędów. Prezes TK Bogdan Święczkowski oświadczył, iż wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie „wobec prezydenta”.

W czerwcu Sejm wybrał Sławomira Patyrę na sędziego TK – po zaproszeniu przez prezydenta złożył on ślubowanie pod koniec lipca.

4 września na sędziego TK wybrany został Berek - wcześniej minister nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu. Jest ósmą osobą wybraną przez Sejm obecnej kadencji na sędziego TK. Jego kadencja powinna się rozpocząć się w połowie września. Do tej pory Kancelaria Prezydenta nie zaprosiła go do złożenia ślubowania; Berek kierował w tej sprawie pisma do prezydenta, które jednak - według jego słów - pozostały bez odpowiedzi.

Z kolei urzędnicy KPRP wskazywali, że wątpliwości budzi to, czy Berek spełnia stawiane sędziemu TK wymogi formalne, związane m.in. z odpowiednim stażem pracy w zawodzie radcy prawnego. KPRP skierowała w tej sprawie pismo do Kancelarii Sejmu o informację w tej sprawie.

Marszałek Czarzasty oświadczył wówczas, że „prezydent nie ma możliwości prawnej podważenia suwerennej decyzji Sejmu w zakresie wyboru członka Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ stanowiłoby to pogwałcenie podziału władzy i naruszałoby jej równowagę przewidzianą konstytucją”. Podkreślał też, że oczekuje, iż prezydent niezwłocznie odbierze ślubowanie Berka.

Sam Berek, jeszcze przed wybraniem go na sędziego TK, opublikował w mediach społecznościowych zaświadczenie Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, zgodnie z którym uchwałą z 2002 r. został wpisany na listę radców prawnych i od dnia ślubowania do chwili obecnej ma uprawnienia do wykonywania zawodu. W dokumencie wskazano też, że Berek zgłosił w ewidencji wykonywanie zawodu radcy prawnego w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 lipca 2009 r. oraz od 1 sierpnia 2012 r. do chwili obecnej.

(mml/ sdd/)