Sparaliżowany dotąd Trybunał Konstytucyjny zaczyna działać. Podjęto pierwsze, ważne decyzje

W Trybunale Konstytucyjnym zakończyło się zgromadzenie zwołane przez Annę Korwin-Piotrowską, na którym m.in. przyjęto uchwałę dotyczącą przyszłorocznego budżetu Trybunału i wylosowano sędziów do postępowań dyscyplinarnych w sprawie sędziów Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego. 

Wcześniej przegłosowano, że obowiązujące kworum na wtorkowych obradach to ośmioro sędziów TK. 

O wyznaczeniu na wtorek Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK Korwin-Piotrowska poinformowała w piątek. Jego głównym celem było podjęcie uchwały w sprawie przyszłorocznych dochodów i wydatków Trybunału Konstytucyjnego.

Doszło do tego po tym, jak w piątek przedstawiciele grupy wybranej w tej kadencji Sejmu na sędziów TK przekazali informację, że Korwin-Piotrowska jako najstarszy stażem sędzia została kierującą Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenie o przerwie w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.

Jeszcze w sobotę prezes Święczkowski oświadczył, że „razem z legalnymi sędziami” TK ustalili, iż nie będą brali udziału w wydarzeniach organizowanych przez „sędziów uzurpatorów”, w tym w zaplanowanym na wtorek Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów TK. - Uzurpator nie może zwoływać Zgromadzenia Ogólnego - oświadczył Święczkowski. 

Na początku wtorkowych obrad Korwin-Piotrowska wskazała, że „obecnych na sali sędziów Trybunału Konstytucyjnego jest ośmioro”, z kolei „zobowiązanych” do udziału w zgromadzeniu „jest w sumie dwanaście osób”.

Jak wskazała, na liście obecności Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK ujęto „wszystkich sędziów TK wybranych przez Sejm”, natomiast „z racji tego, że wobec pana sędziego Bartłomieja Sochańskiego (…) oraz pana Bogdana Święczkowskiego zostały wydane 30 października zarządzenia o natychmiastowej przerwie w urzędowaniu, wyklucza to obowiązek i prawo udziału takich sędziów w zgromadzeniu”.

Poinformowała ponadto, że na liście jest też sędzia Jarosław Wyrembak, który to z kolei „nie jest i nie może wziąć udziału w tym głosowaniu z uwagi na wadliwą procedurę wyboru”. 

Następnie porządek przeszedł do budzącej kontrowersję kwestii, czy liczba obecnych na zgromadzeniu spełnia kworum w rozumieniu przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zgodnie z konstytucją w skład TK wchodzi 15 sędziów. Według ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK „Zgromadzenie Ogólne podejmuje uchwały bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby sędziów Trybunału” - przy ogólnej liczbie 15 sędziów TK jest to 10 osób.  

Według m.in. prezesa Święczkowskiego i strony prezydenckiej w TK jest obecnie 10 sędziów, w tym troje wybranych przez Sejm obecnej kadencji. Prezydent Karol Nawrocki nie odebrał ślubowania od pozostałych pięciu osób wybranych przez Sejm w tej kadencji, a w związku z tym Święczkowski nie dopuścił ich do orzekania.

Z kolei według m.in. strony rządowej, po wybraniu w tej kadencji przez Sejm ośmiu osób na sędziów TK, skład Trybunału został uzupełniony do 15 osób, z tym że dwóch sędziów: Święczkowski i Sochański jest zawieszonych w czynnościach.

A ponadto podnoszone jest, że Jarosław Wyrembak nie ma statusu sędziego TK, gdyż objął funkcję w miejsce osoby „wadliwie” wybranej do TK - publicystycznie określanej mianem „sędziego-dublera”. 

- Nie ma żadnych wątpliwości, że jest nas tutaj ośmioro – stwierdziła na wtorkowych obradach Korwin-Piotrowska.

Oceniła, że jeśli w ustawie liczbę wymaganych sędziów określono ułamkiem (2/3), to ustawodawca „założył, że ostateczną liczbę” potrzebnych sędziów do podejmowania uchwał trzeba będzie „na dany dzień, na dany moment” obliczyć.

- Rozumiem, że jesteśmy wszyscy zgodni co do tego, że osób uprawnionych do wzięcia udziału i do zgromadzenia jest 12 (osób – PAP) – mówiła.

W związku z tym – podkreśliła - obliczając 2/3 z 12 osób „nie uzyskamy żadnego innego wyniku, niż osiem” osób potrzebnych do podejmowania uchwał.

Ostatecznie doszło do głosowania, a za tym, że na wtorkowym posiedzeniu kworum wynosi osiem osób, opowiedzieli się wszyscy zgromadzeni.

W związku z tym Korwin-Piotrowska stwierdziła, iż „jest kworum do skutecznego i ważnego” podjęcia uchwały ws. projektu budżetu TK na 2027 rok.

Zgromadzenie w podjętej we wtorek uchwale przyjęło, że uznaje „za niezbędne uwzględnienie w ustawie budżetowej na 2027 rok części budżetowej 06 - Trybunał Konstytucyjny, co stanowi warunek prawidłowej realizacji ustrojowych zadań Trybunału Konstytucyjnego”.

- To jest właśnie apel do władzy ustawodawczej, aby na tym etapie prac parlamentarnych po prostu włączyć ten nasz uchwalony, o ile dojdzie oczywiście do tego, projekt planu wydatków i dochodów Trybunału Konstytucyjnego - powiedziała Korwin-Piotrowska przed głosowaniem. 

Dodała, że wraz z pozostałymi sędziami TK żywi nadzieję, że ten „postulat (...) zostanie zrealizowany i zostaną zabezpieczone środki na funkcjonowanie Trybunału”.

Obecny na zgromadzeniu Dariusz Szostek zwrócił uwagę, że „w powszechnych posiedzeniach, gdzie były podejmowane próby zgromadzenia ogólnego, była także druga część, która dotyczyła przyjęcia sprawozdania wydatków za 2025 r.”.

W związku z tym - jak przekazał Szostek - wnosi on o zaprotokołowanie jego wniosku o to, by w najbliższym czasie dokonać analizy i przyjęcia, bądź też odrzucenia sprawozdania za wydatki Trybunału w roku 2025.

Korwin-Piotrowska w odpowiedzi na to zaznaczyła, że jest oczywiście za.

Następnie przystąpiono do drugiego punktu wtorkowych obrad: losowania sędziów potrzebnych do postępowań w sprawie wydanych zarządzeń o przerwie w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.

Przed losowaniem Korwin-Piotrowska wyrażała swoje wątpliwości co do uwzględniania jej w puli możliwych osób losowanych w tych sprawach, gdyż – jak wskazywała – to ona wydawała zarządzenia wobec Święczkowskiego i Sochańskiego.

Po dyskusji ostatecznie zadecydowano, że zostanie ona uwzględniona w losowaniu. 

W sprawie dotyczącej zarządzenia wobec Święczkowskiego na rzecznika dyscyplinarnego wylosowano sędziego Stanisława Piotrowicza.

Do składu orzekającego w tej sprawie wylosowano: Magdalenę Bentkowską, Macieja Taborowskiego i Krystiana Markiewicza. Przewodniczącą i sprawozdawcą została zaś Bentkowska.

Rzecznikiem dyscyplinarnym w sprawie odnoszącej się do Sochańskiego został zaś Dariusz Szostek.

Do składu sędziowskiego do rozpoznania tego zarządzenia wylosowani zostali: Maciej Berek, Anna Korwin-Piotrowska i Rafał Wojciechowski. Przewodniczącym został Berek, a sprawozdawcą: Wojciechowski.

Jeszcze przed sprawą kworum dyskutowano o samej prawidłowości zwołanego zgromadzenia.

Szostek uznał, że „ma szczęście uczestniczyć trzeci raz w tym roku w Zgromadzeniu Ogólnym, albo w działaniach związanych ze Zgromadzeniem Ogólnym Trybunału Konstytucyjnego”. – W tej samej sali było pierwsze posiedzenie, na które nie zostali prawidłowo zaproszeni wszyscy sędziowie (…) m.in. pani sędzia (Korwin-Piotrowska – PAP) nie była prawidłowo zaproszona, także pan sędzia (Maciej) Taborowski – powiedział.

– Na tym posiedzeniu pan prezes Święczkowski de facto je zamknął, zanim się rozpoczęło, twierdząc, że nie ma kworum, bo ja i pani sędzia Bentkowska nie podpisaliśmy rzekomo listy obecności. A siedzieliśmy dokładnie w tym samym miejscu, gdzie tutaj siedzimy – podkreślił Szostek.

Opowiedział również o drugim posiedzeniu, na które „dwójka sędziów nie została w ogóle zaproszona, sędzia Markiewicz i sędzia Dziurda”.

Wcześniej Korwin-Piotrowska odniosła się do zażalenia, które trafiło do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego na zarządzoną wobec Święczkowskiego i Sochańskiego przerwę.

W tym kontekście Korwin-Piotrowska uznała, iż „nie ma żadnych podstaw do stosowania innych przepisów” w zakresie postępowań dyscyplinarnych, niż tych w ustawach dotyczących TK. Jak dodała, Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK jest właściwe w sprawach dotyczących immunitetu sędziów TK, zaś sędzia Trybunału odpowiada dyscyplinarnie przed Trybunałem.

Berek dodał z kolei, że „całość tej procedury odbywa się wyłącznie na podstawie ustawy” regulującej status sędziów TK i tutaj „nie ma możliwości użycia jakichkolwiek innych przepisów”. 

Jak informowała wcześniej Polska Agencja Prasowa, sędzia Anna Korwin-Piotrowska powiedziała w poniedziałek, że w Trybunale Konstytucyjnym zalega obecnie 1171 spraw.

- To jest wielkie zobowiązanie dla sędziów TK. Mogę zapewnić, że sprawy będą sprawnie rozpoznawane - stwierdziła. 

Dodała, że wstępnego audytu wynika, iż w TK „zalega aż 1 tys. 171 spraw, z czego ponad 700 nie nadano żadnego biegu”.

- Skarg konstytucyjnych, a więc tych wnoszonych przez obywateli, zalega niemal 350 - powiedziała.

(nl/ jj/ jawa/ iwo/ rbk/)oprac.W.D.