Dzieci coraz rzadziej płacą gotówką, a coraz częściej telefonem lub kartą. Konto z aplikacją może być świetnym narzędziem do nauki finansów, pod warunkiem że rodzic dobrze zaplanuje to przejście.
W artykule podpowiadamy, dlaczego warto zamienić kieszonkowe w gotówce na przelewy, kiedy dziecko jest gotowe na własne konto i kartę, jak przygotować je do płatności bezgotówkowych, jak uczyć analizy wydatków i oszczędzania w aplikacji, jakie zasady bezpieczeństwa powinno znać oraz jak spisać rodzinną umowę o kieszonkowym.
Kieszonkowe przelewane na konto pozwala dziecku poznać pieniądze w takiej formie, w jakiej będzie z nich korzystać w dorosłym życiu. Każdy wydatek zostaje w historii rachunku, więc łatwo wrócić do niego i porozmawiać o tym, na co poszły pieniądze. To duża przewaga nad gotówką, która „rozpływa się” w drobnych zakupach, a po tygodniu trudno sobie przypomnieć, na co została wydana.
Aplikacje bankowe dla dzieci oferują też funkcje, które wspierają naukę. Rodzic może ustawić stałe zlecenie z kieszonkowym, co uczy regularności i planowania. Wydatki są często automatycznie dzielone na kategorie, a wirtualne skarbonki pokazują, ile zostało do odłożenia na wymarzony cel. W razie zgubienia kartę można od razu zastrzec w aplikacji, a pieniądze na koncie pozostają bezpieczne, czego nie da się powiedzieć o zgubionym portfelu.
Nie ma jednego właściwego wieku, bo dużo zależy od dojrzałości dziecka. Ważną granicą jest 13. rok życia, kiedy dziecko uzyskuje ograniczoną zdolność do czynności prawnych i może, za zgodą rodzica, samodzielniej korzystać z rachunku i karty. Wiele banków oferuje jednak konta bankowe dla dzieci już dla młodszych dzieci, często od 6. lub 7. roku życia. Takie konto zakłada rodzic, który ma podgląd wydatków i może ustawiać limity.
Zanim dziecko dostanie kartę, warto sprawdzić, czy jest na to gotowe. Pomocne będzie, jeśli:
Na początek dobrze sprawdza się karta z niskim limitem i włączonymi powiadomieniami, dzięki którym rodzic i dziecko widzą każdą transakcję.
Naukę finansów najlepiej zacząć od gotówki, bo młodsze dziecko lepiej rozumie pieniądze, które może zobaczyć i policzyć. Przezroczysty słoik zamiast zwykłej skarbonki pozwala obserwować, jak przybywa oszczędności. Regularne kieszonkowe, wspólne zakupy i rozmowy o tym, ile kosztuje życie rodziny, pomagają odróżniać potrzeby od zachcianek.
Kiedy dziecko oswoi się z gotówką, można przejść do pieniędzy cyfrowych. Dobrym pomysłem jest okres przejściowy, w którym część kieszonkowego trafia na konto, a część dziecko dostaje w gotówce. Warto wspólnie przejrzeć aplikację, pokazać, gdzie sprawdzić saldo i historię transakcji, oraz wyjaśnić, że płatność kartą czy telefonem to wydawanie tych samych pieniędzy, a nie „darmowe” zakupy.
Historia rachunku to gotowy materiał do nauki. Raz w tygodniu lub raz w miesiącu można usiąść z dzieckiem i przejrzeć, na co wydało pieniądze. Wiele aplikacji pokazuje wydatki w kategoriach i na wykresach, dzięki czemu od razu widać, ile poszło na słodycze, gry czy przekąski w szkolnym sklepiku.
Szczególnie cenna lekcja przychodzi wtedy, gdy saldo zbliża się do zera przed kolejną wpłatą kieszonkowego. Zamiast od razu dosypywać pieniądze, warto wspólnie sprawdzić w historii, które drobne wydatki złożyły się na pusty portfel. Takie rozmowy uczą dziecko wyciągania wniosków i planowania wydatków lepiej niż ogólne pouczenia, a z czasem pozwalają mu samodzielnie ustalać priorytety.
Wirtualne skarbonki to jedna z najbardziej przydatnych funkcji kont dla dzieci. Dziecko wyznacza cel, na przykład nową grę czy rower, i obserwuje pasek postępu, który pokazuje, ile już odłożyło. Część aplikacji pozwala też automatycznie zaokrąglać kwoty płatności i przelewać różnicę do skarbonki, co pokazuje, że oszczędności rosną także z drobnych kwot.
Starsze dziecko można zapoznać z kontem oszczędnościowym lub lokatą. To dobra okazja, aby wyjaśnić, czym są odsetki, dlaczego od zysku z oszczędności płaci się podatek, tzw. podatek Belki, wynoszący 19%, i jak inflacja zmniejsza wartość pieniędzy w czasie. Rodzic może też zachęcić dziecko do oszczędzania, na przykład dokładając określoną kwotę do każdej złotówki odłożonej w skarbonce.
Wraz z kontem i kartą dziecko powinno poznać podstawowe zasady bezpieczeństwa. Najważniejsze z nich to:
Warto regularnie rozmawiać z dzieckiem o nowych sposobach działania oszustów i zapewnić je, że może przyjść z każdą podejrzaną wiadomością bez obawy przed karą. Szybka reakcja rodzica, na przykład zastrzeżenie karty, często pozwala uniknąć straty pieniędzy.
Spisana umowa o kieszonkowym pomaga uniknąć nieporozumień i ciągłych próśb o dodatkowe pieniądze. Dziecko wie, czego może się spodziewać, a rodzic ma jasne zasady, do których może się odwołać. Umowa powinna określać wysokość kieszonkowego i dzień jego wypłaty, limity płatności kartą lub telefonem, zasady ewentualnych pożyczek od rodziców oraz część pieniędzy, którą dziecko odkłada na oszczędności.
Warto też ustalić, za co dziecko płaci samo, a co nadal finansują rodzice, na przykład czy z kieszonkowego pokrywa wyjścia do kina, doładowania telefonu czy prezenty dla znajomych. Umowę dobrze jest co jakiś czas wspólnie przeglądać i aktualizować wraz z wiekiem i potrzebami dziecka. Ustalanie zasad razem, a nie narzucanie ich z góry, sprawia, że dziecko chętniej ich przestrzega i czuje się odpowiedzialne za swoje pieniądze.
