źródło : Al
Układ zapobiegający blokowaniu kół podczas hamowania jest jednym z najważniejszych elementów bezpieczeństwa czynnego we współczesnych pojazdach. Jego głównym zadaniem jest utrzymanie sterowności samochodu podczas gwałtownego wciskania pedału hamulca, co pozwala kierowcy na wykonanie manewru ominięcia przeszkody. Gdy na desce rozdzielczej niespodziewanie pojawia się żółta lub pomarańczowa ikona z napisem ABS wpisanym w okrąg otoczony czołkami, dla wielu kierowców jest to powód do niepokoju.
Zrozumienie przyczyn pojawienia się tego sygnału oraz wiedza o tym, jak zachować się na drodze, pozwalają uniknąć niebezpiecznych sytuacji oraz niepotrzebnych kosztów naprawy.
Aby pojąć, dlaczego kontrolka sygnalizuje usterkę, warto przyjrzeć się podstawom działania całego układu. Konstrukcja opiera się na stałej współpracy kilku kluczowych komponentów: czujników prędkości obrotowej montowanych przy każdym z kół, elektronicznego modułu sterującego oraz agregatu hydraulicznego z zaworami. Podczas jazdy czujniki nieustannie przesyłają do komputera dane o prędkości, z jaką obracają się poszczególne koła.
Gdy sterownik wykryje, że podczas hamowania jedno z kół obraca się znacznie wolniej od pozostałych lub całkowicie się zatrzymało, natychmiast zmniejsza ciśnienie w obwodzie hydraulicznym tego konkretnego koła. Następnie ciśnienie jest ponownie zwiększane i zmniejszane w ułamkach sekund. Sytuacja, w której w samochodzie zapaliła się kontrolka ABS, świadczy o tym, że komputer pokładowy po przeprowadzeniu automatycznej diagnozy wykrył błędne odczyty lub brak sygnału z któregoś z elementów i zdecydował o dezaktywacji elektronicznego wspomagania hamowania.
Pojawienie się ikony ostrzegawczej na zestawie wskaźników nie zawsze oznacza awarię drogiej pompy czy głównego sterownika. W przeważającej liczbie przypadków problem dotyczy drobnych elementów wykonawczych lub samej instalacji elektrycznej, która narażona jest na działanie trudnych warunków atmosferycznych, soli drogowej oraz wilgoci.
Każda z tych usterek powoduje, że sterownik ze względów bezpieczeństwa przechodzi w tryb awaryjny. Uniemożliwia to błędne działanie systemu w momencie, gdy byłby on naprawdę potrzebny.
Brak sprawnego układu antyblokującego wywiera bezpośredni wpływ na zachowanie auta w warunkach awaryjnych. Co ciekawe, usterka ta bardzo często współwystępuje z zaniedbaniami w ogólnym stanie technicznym układu hamulcowego, takimi jak zużyte tarcze czy stary płyn hamulcowy o wysokim stopniu zawodnienia.
Sytuację na drogach oraz ogólny poziom sprawności floty pojazdów rzetelnie obrazują oficjalne raporty Instytutu Transportu Samochodowego (ITS). Z danych opublikowanych przez tę instytucję w badaniu dotyczącym stanu technicznego pojazdów poruszających się po polskich drogach wynika, że układ hamulcowy odpowiada za blisko 25% wszystkich usterek wykrywanych podczas okresowych badań technicznych na stacjach kontroli pojazdów. Wśród nich znaczny odsetek stanowią właśnie awarie elektroniki wspomagającej hamowanie oraz nieprawidłowości w odczytach czujników przykołowych. Pokazuje to, jak powszechnym problemem są usterki elementów odpowiedzialnych za bezpieczne zatrzymanie auta.
Gdy ikona zapali się w trakcie jazdy, najważniejsze jest zachowanie spokoju i ocena zachowania pojazdu. Jeśli w tym samym czasie nie świeci się czerwona kontrolka układu hamulcowego (wykrzyknik w okręgu), podstawowy układ hydrauliczny nadal działa. Oznacza to, że samochód będzie hamował, ale jak auto ze starszych roczników – bez elektronicznej ochrony przed zablokowaniem kół.
Lekceważenie komunikatu ostrzegawczego na dłuższą metę jest błędem. Nawet jeśli pojazd hamuje w codziennych sytuacjach w sposób niezauważalny, brak możliwości ominięcia przeszkody podczas gwałtownego hamowania na mokrej lub zaśnieżonej nawierzchni może prowadzić do kolizji.
Współczesne samochody wymagają podłączenia odpowiedniego skanera diagnostycznego przez gniazdo OBD2 w celu odczytania pamięci błędów. Komputer sterujący dokładnie rejestruje, jaki sygnał został utracony – przykładowo błąd może wskazywać na brak sygnału z prawego przedniego koła. Dzięki temu mechanik nie musi sprawdzać całej instalacji po omacku.
Sama naprawa zazwyczaj sprowadza się do czyszczenia styków, wymiany uszkodzonego przewodu lub montażu nowego czujnika prędkości obrotowej. W przypadku nowszych aut zdarza się także konieczność wymiany całego zintegrowanego łożyska koła, jeśli magnetyczny pierścień sygnałowy stanowi z nim jedną całość. Warto pamiętać, że po usunięciu usterki fizycznej sterownik zwykle sam wygasza kontrolkę po przejechaniu kilkudziesięciu metrów, gdy czujniki ponownie zarejestrują prawidłowe sygnały ze wszystkich kół. Regularna kontrola stanu okablowania oraz dbanie o czystość okolic tarczy i zacisków hamulcowych podczas wymiany klocków pozwala znacząco zmniejszyć ryzyko ponownego pojawienia się tej awarii.
