Radna Maria Byczkowska zwróciła się do władz gminy Żukowo z propozycją przekazania parafii pw. św. Jana Ewangelisty w Przyjaźni dawnego cmentarza ewangelickiego. Jej zdaniem teren mógłby zostać uporządkowany, a część obszaru, w miarę możliwości, wykorzystana na potrzeby przyszłych pochówków.
Wniosek radnej Marii Byczkowskiej dotyczy działki gminnej nr 248 o powierzchni 9394 m², na której znajduje się dawny cmentarz ewangelicki w Przyjaźni. Mieści się ona w bezpośrednim sąsiedztwie terenu szkolnego i niedaleko kościoła parafialnego.
Na terenie nekropolii znajdowało się ponad 400 miejsc pochówku, pochodzących głównie z lat 1886-1912. Radna zaproponowała użyczenie lub przekazanie terenu w użytkowanie parafii pw. św. Jana Ewangelisty.
Jak argumentuje, Przyjaźń dynamicznie się rozwija, a liczba mieszkańców systematycznie rośnie. W związku z tym pojawia się potrzeba zabezpieczenia dodatkowego terenu pod przyszłe pochówki.
- Przekazanie tego obszaru w użytkowanie parafii mogłoby przyczynić się zarówno do uporządkowania i właściwego zagospodarowania terenu, jak i do zabezpieczenia potrzeb cmentarnych lokalnej społeczności w przyszłości - napisała radna.
Maria Byczkowska podkreśla jednocześnie, że to miejsce stanowi ważny element lokalnego dziedzictwa historycznego oraz świadectwo obecności i życia dawnej społeczności ewangelickiej. W przeszłości teren był porządkowany przez wolontariuszy, harcerzy, przedstawicieli gminy i sołectwa.
Obecnie jednak, jak wskazuje radna, pozostaje zaniedbany i zaśmiecony.
- Przekazanie terenu w użytkowanie parafii mogłoby umożliwić jego uporządkowanie, właściwe utrzymanie oraz otoczenie należytą troską miejsc dawnych pochówków. Jednocześnie, z uwagi na rosnące potrzeby mieszkańców Przyjaźni, zasadne byłoby rozważenie możliwości wykorzystania części tego obszaru na potrzeby przyszłych pochówków, o ile pozwolą na to obowiązujące przepisy, uwarunkowania konserwatorskie, sanitarne i przestrzenne - podkreśla w swoim wniosku Maria Byczkowska.
Zaznacza także, że wszelkie działania związane z zagospodarowaniem terenu powinny uwzględniać jego historyczny charakter, szacunek dla osób pochowanych oraz konieczność zachowania pamięci o dawnej społeczności ewangelickiej.
Władze gminy Żukowo w odpowiedzi na wniosek radnej podkreślają, że propozycja zostanie wzięta pod uwagę, jednak względy moralne, etyczne i historyczne przemawiają za poszukiwaniem innego rozwiązania.
- Dawny cmentarz ewangelicki pozostaje miejscem spoczynku osób innego wyznania. Nekropolia została wpisana też do Gminnej Ewidencji Zabytków - pisze Mirela Wilczewska, zastępca burmistrza gminy Żukowo.
Władze gminy podkreślają, że od strony administracyjnoprawnej zmiana przeznaczenia terenu nie jest wykluczona. Zgodnie z przepisami teren cmentarny może zostać wykorzystany na inny cel po upływie 40 lat od ostatniego pochówku.
Nie oznacza to jednak pełnej swobody w dysponowaniu tym obszarem.
- Ponieważ cmentarz ewangelicki jest obiektem chronionym w ramach GEZ, jakiekolwiek prace ziemne (wytyczenie nowych alejek, przesunięcie nagrobków, niwelacja terenu) wymagałyby uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków - tłumaczy Mirela Wilczewska.
Przestrzega także, że prace związane z urządzeniem nowego cmentarza rodziłyby ryzyko zbezczeszczenia szczątków osób tam pochowanych. Jest to czyn zabroniony.
- Przekształcenie dawnego cmentarza ewangelickiego w czynną nekropolię rzymskokatolicką w drodze nowej adaptacji może zatem budzić poważne zastrzeżenia etyczne oraz rodzić ryzyko naruszenia pamięci zmarłych, bez względu na to, co dopuszcza litera prawa - pisze Mirela Wilczewska.
W odpowiedzi przywołano również przykłady innych miejscowości, m.in. Czarnego Lasu, Rakowic i Nowej Wsi Ełckiej, gdzie ingerencja w dawne cmentarze protestanckie wywołała kontrowersje i oburzenie opinii publicznej, a niektóre sprawy zakończyły się wyrokami skazującymi.
Zdaniem urzędu zamiast przekształcania dawnego cmentarza w czynną nekropolię rzymskokatolicką należałoby rozważyć objęcie go opieką jako historycznego lapidarium.
Mirela Wilczewska podkreśla także, że parafia w Przyjaźni nie kontaktowała się w tej sprawie z Urzędem Gminy w Żukowie ani nie sygnalizowała konieczności poszukiwania nowych gruntów pod pochówki.
- Na ten moment Urząd nie uzyskał także informacji, czy strona kościelna wyraża wolę przejęcia tego cmentarza na własność lub na podstawie umowy o ustanowienie użytkowania - podkreśla wiceburmistrz Żukowa.
Pani Mario,14:26, 17.11.2026
Proszę pilnować swoich chłopców ze Zrzeszenia i swojego terenu. Tu w Przyjaźni większe potrzeby mają obecnie żywi, a nie umarli.
Przede wszystkim, mamy tu braki w bezpieczeństwie na drodze powiatowej, brakuje współpracy gminy z powiatem w tej kwestii.
Możliwe, że z tego powodu zaczniemy potrzebować miejsca pochówku, lecz napływowi, to wolą inne miejsca.
Pozostałe komentarze
Z Niemcami?14:34, 17.11.2026
Ale kto z nas chciałby tam być pochowany? Pani? Pan? No chyba nikt. To jest zabytek. Miejsce nostalgii. Ślad dawnych, minionych lat. Nie wolno, o tym zapominać, co tu było kiedyś.
a co08:33, 18.11.2026
ci zmarli przeszkadzają ze ich wytykasz narodowościowo
a może to byli Kaszubi niekatolicy
Ateista 14:36, 17.11.2026
Przecież ewangelicy to sekta niemiecka. Zaorać to i pochować Polaków.
Fdsf18:28, 17.11.2026
Zwyrol
ojejku08:35, 18.11.2026
ulżyło ateiście jak se poplul o jakiejś sekcie
żeby kiedyś ciebie nie zaorali i zagniesz
Konfiarze14:53, 17.11.2026
Posprzątamy razem z dziećmi ze szkoły, jak kiedyś.
Bzdura17:24, 17.11.2026
W Skarszewach zaorali i zrobili park rekreacyjny tam zero szacunku i konserwatora zabytków kto na to pozwolił?
Do wyżej 09:08, 18.11.2026
Katolicy może??? Chociaż, aż dziwne, że nie oddali księdzu, tak jak chce to zrobić pani radna Byczkowska.
Porządek 21:59, 17.11.2026
To się trzeba pospieszyć bo już od ponad tygodnia jakieś ciężarówki zwożą tam jakieś odpady może się ktoś tym zainteresuje bo nawet błoto się ciągnie do szkoły.
Radny?09:02, 18.11.2026
Może radny?
S.08:21, 18.11.2026
A nie lepiej komunalny, niz parafialny? Ja nie chce księdza na swoim pogrzebie.
Popieram 09:03, 18.11.2026
To jest bardzo dobry pomysł. I kolumbarium.
Komunalny!!!09:06, 18.11.2026
To tak!!! Kościół ma coraz mniej wiernych i mniej praktykujących. Gmina może prowadzić cmentarz samodzielnie, powierzyć go własnej jednostce (np. zakładowi usług komunalnych) lub zlecić administrowanie zewnętrznemu podmiotowi na podstawie umowy.
Daj, daj11:40, 18.11.2026
Kościół już dość wziął od nas ziemi. To jest mienie publiczne i nie można go dać księdzu, żeby potem zarabiał na obywatelach. Jak mu się da, to przecież będzie na tym zarabiał, brał co łaska od podatków za pochówek i miejsce. To nie jest w porządku. Niech parafia kupi sobie ziemię po cenie rynkowej. Nie wszyscy chcą katolickiego pochówku i na parafialnym cmentarzu. Potrzebny jest cmentarz dla wszystkich. Ostatnio sąsiadka ze świadków Jehowy, łaskawie została pochowana ze względu na dzieci, by miały blisko na grób matki, bo w okolicy same cmentarze katolickie. Czasy dawania za darmo, zwłaszcza KK powinny pójść w niepamięć.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu expresskaszubski.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz