Dwa lata odkrywania historii i budowania mostów. Polsko-niemiecki projekt zakończony

Młodzież z I Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Hieronima Derdowskiego w Kartuzach oraz partnerskiej szkoły Gymnasium Schwarzenbek Europaschule w Niemczech realizowała projekt edukacyjny, którego celem było poznawanie historii i dziedzictwa kulturowego, ale także budowanie dialogu i trwałych przyjaźni ponad granicami.

Projekt obejmował działania pod hasłami „Pogmatwane losy Kaszubów w czasie okupacji – młodzież w poszukiwaniu historii życia swoich dziadków i pradziadków” oraz „Pomorskie Skarby UNESCO – Most Kulturowy Polska–Niemcy”.

W czasie licznych spotkań, warsztatów i wyjazdów uczestnicy wspólnie odkrywali zarówno historię regionu, jak i miejsca wpisane na listę światowego i niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Młodzież odwiedzała m.in. Gdańsk z Muzeum Poczty Polskiej, Słowiński Park Narodowy, wpisaną ostatnio na listę UNESCO Gdynię oraz miejsca związane z historią II wojny światowej po obu stronach granicy, takie jak, miejsce pamięci Lasy Piaśnickie, obozy Koncentracyjne w Stutthofie czy Neuengamme pod Hamburgiem. Szczególne znaczenie miały jednak działania badawcze poświęcone losom mieszkańców Kaszub w czasie okupacji niemieckiej.

Uczniowie prowadzili rozmowy ze swoimi dziadkami i pradziadkami, zbierali rodzinne wspomnienia i dokumenty, a także prowadzili kwerendy w archiwach. W poszukiwaniach pomagali pracownicy Instytutu Pamięci Narodowej, Archiwum Państwowego w Gdańsku oraz platforma internetowa Archiwum Arolsen, dzięki czemu młodzi ludzie mogli dotrzeć do nieznanych wcześniej faktów dotyczących historii własnych rodzin.

Efektem tych działań stała się bogata wystawa dokumentów, fotografii i pamiątek przedstawiających dramatyczne, często nieznane losy mieszkańców Pomorza podczas II wojny światowej.

Uroczyste podsumowanie projektu zgromadziło uczniów, rodziny goszczące, nauczycieli, przedstawicieli lokalnej społeczności, słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku, członków Stowarzyszenia Przyjaciół Szkoły „Klasztorna” oraz przedstawicieli samorządu na czele ze Bogdanem Łapą, starostą kartuskim. Goście mieli możliwość obejrzenia przygotowanej przez młodzież wystawy, filmiku z działań projektowych, a także uczestniczyć w projekcjach filmów „Jutro będzie padać” oraz „Wieś Sprawiedliwych”.

Szczególnym punktem zakończenia zeszłorocznej edycji było spotkanie z jednym z twórców filmu, Tomaszem Słomczyńskim, które stało się inspiracją do rozmów o pamięci historycznej, odpowiedzialności i znaczeniu indywidualnych wyborów w czasach wojny.

Projekt pokazał, jak ważna jest znajomość naszej wspólnej, często bardzo skomplikowanej historii. Młodzi Polacy i Niemcy wspólnie odwiedzali miejsca pamięci, analizowali źródła historyczne i rozmawiali o doświadczeniach swoichn rodzin.

Dzięki temu mogli lepiej zrozumieć nie tylko wydarzenia sprzed kilkudziesięciu lat, ale także współczesne wyzwania związane z budowaniem pokoju i wzajemnego szacunku.

- W obecnej niepewnej sytuacji politycznej i geopolitycznej szczególnie istotne jest tworzenie przestrzeni do dialogu dla młodych ludzi z różnych krajów. To właśnie oni będą w przyszłości współdecydować o kształcie Europy i świata, dlatego tak ważne jest przeciwdziałanie uprzedzeniom, stereotypom, nacjonalizmowi i wszelkim przejawom dyskryminacji. Tylko poprzez poznanie historii i wzajemne zrozumienie możemy zapobiec tragediom wojny oraz budować przyszłość opartą na pokoju i współpracy – podkreślała wieloletnia koordynator projektów wymiany Emilia Leszkowska.

Warto dodać, że przyszły rok będzie dla kartuskiego liceum szczególnie wyjątkowy. Oprócz obchodów 100-lecia szkoły społeczność będzie świętować również 10-lecie
polsko-niemieckich wymian młodzieżowych realizowanych wspólnie z partnerami ze Schwarzenbek.

Projekty te od lat wspierane są finansowo i merytorycznie przez Polsko-Niemiecką Współpracę Młodzieży oraz Powiat Kartuski w ramach konkursów dla organizacji pozarządowych. Ważną rolę we współorganizacji działań odgrywa również Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły „Klasztorna”. Wsparcia udzieliła również firma JT Mebel.

Koordynatorkami projektu były nauczycielki kartuskiego liceum: Emilia Leszkowska oraz Martyna Jaskulska. Dzięki ich wieloletniemu zaangażowaniu, wsparciu rodzin goszczących, partnerów niemieckich i lokalnej społeczności, projekt stał się kolejnym dowodem na to, że edukacja, kultura i dialog pozostają najlepszą drogą do budowania pokojowej przyszłości dla kolejnych pokoleń.