Rusza cykl wykładów kaszubologicznych. Pokażą, jak przez 200 lat zmieniało się spojrzenie na Kaszuby

Rozpoczyna się kolejna odsłona popularnego cyklu wykładów kaszubologicznych. Tegoroczna edycja będzie poświęcona 200-letniej historii badań nad Kaszubami i kaszubszczyzną, a jej bohaterami będą wybitni badacze, językoznawcy, historycy, etnolodzy i literaturoznawcy

Nowa edycja wykładów kaszubologicznych w 2026 roku nosi tytuł "Od Mrongowiusza do wyzwań minority studies XXI wieku. 200 lat badań kaszuboznawczych przez pryzmat wybitnych postaci".

To już 12. cykl - realizowany jest przez Wydział Filologiczny, Uniwersytet Gdański wspólnie z Instytutem Kaszubskim w Gdańsku, Pomorskim Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku i Zrzeszeniem Kaszubsko-Pomorskim. Wszystkie wykłady i rozmowy prowadzone będą online.

Wybitni badacze Kaszub

- W 1826 K.C. Mrongowiusz odbył pierwszą naukową ekspedycję do kilku wsi powiatu słupskiego, czego efektem był słowniczek wyrazów kaszubskich, znalezienie i później filologiczne opracowanie Małego Katechizmu Dr Marcina Lutra z niemieckiego na słoweński… i program badań kaszubszczyzny opublikowany w 1826 r. na łamach rocznika szczecińskiego Towarzystwa Dziejów i Starożytności Pomorskich - informuje Uniwersytet Gdański. 

Podczas tegorocznego cyklu uczestnicy poznają dorobek najważniejszych badaczy zajmujących się Kaszubami, ich językiem, kulturą i historią. Wśród prezentowanych postaci znajdą się m.in. Friedrich Lorentz, Andrzej Bukowski, Bożena Stelmachowska, Hanna Popowska-Taborska, Gerard Labuda, Hubert Górnowicz, Jerzy Treder, Edward Breza, Jan Karnowski, Jan Drzeżdżon, Bernard Sychta oraz Brunon Synak.

Tematyka wykładów będzie obejmowała zarówno językoznawstwo i literaturoznawstwo, jak i historię, etnologię czy socjologię. Cykl ma pokazać, jak na przestrzeni dwóch stuleci zmieniały się metody i kierunki badań nad Kaszubami.

Najpierw nagranie, potem rozmowa

Każdy wykład będzie miał dwie części. Pierwsza to około 30-minutowe nagranie publikowane w internecie, na stronie YouTube Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, tydzień przed spotkaniem. Materiał będzie stanowił podstawę późniejszej rozmowy z jego autorem.

Druga część odbywać się będzie w poniedziałki na platformie MS Teams, w godz. 17.00-18.30. Będzie to moderowana rozmowa z prelegentem, w której będą mogli uczestniczyć również słuchacze. Spotkania prowadzi dr Justyna Pomierska.

Pierwsze nagranie zostało opublikowane 6 października. O pokłosiu podróży naukowej Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza do Kabatków opowiada dr Justyna Pomierska.

::addons{"type":"youtube","url":"https://youtu.be/zCtqYabAoNY?si=Inj5Aif7NOsoIUIB"}

Z kolei pierwsze spotkanie online dotyczące tego wykładu odbędzie się w poniedziałek, 12 października, o godz. 17.00.

Harmonogram wykładów

- Unikatową cechą cyklu jest zmienna osoba wykładowcy; o wygłoszenie prelekcji poproszeni zostają najlepsi w swoich dziedzinach kaszubolodzy. Wykład poszerza wiedzę o Kaszubach (ludzie i region) i kaszubszczyźnie (kultura i język), nadto w szczególny sposób kształtuje tożsamość Pomorzan - informuje Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. 

Harmonogram:

• 12 października - dr Justyna Pomierska, językoznawstwo, „Pokłosie podróży naukowej (1826) Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza do Kabatków”
• 19 października - prof. UG, dr hab. Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk, literaturoznawstwo/badania nad pamięcią, „Franz Tetzner, Friedrich Lorentz, Kaszubskie Towarzystwo Ludoznawcze... Kaszubszczyzna w badaniach niemieckich XIX–XXI w.”
• 26 października - prof. UG, dr hab. Monika Pomirska, literaturoznawstwo, „Nulla dies sine linea. Andrzej Bukowski, badacz Kaszub i Pomorza”
• 9 listopada - dr Dorota Rembiszewska, językoznawstwo, „Hanna Popowska-Taborska i badania kaszuboznawcze w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk”
• 16 listopada - dr Anna Kwaśniewska, etnologia, „Między profesjonalizacją a »naukową obroną Pomorza«. Badania etnologiczne Bożeny Stelmachowskiej na Kaszubach”
• 23 listopada - dr Grzegorz Schramke, literaturoznawstwo, „Bernard Sychta jako badacz języka i folkloru”
• 30 listopada - prof. UG, dr hab. Lucyna Warda-Radys, językoznawstwo, „Jerzy Treder, Edward Breza i inni. Badania języka kaszubskiego w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego”
• 7 grudnia - prof. dr hab. Cezary Obracht-Prondzyński, historia/socjologia, "Z Kaszub do historii Kaszubów. O naukowej i biograficznej drodze Gerarda Labudy”
• 14 grudnia - prof. dr hab. Daniel Kalinowski, literaturoznawstwo, „Jan Karnowski i Jan Drzeżdżon. Artyści-badacze, badacze literatury kaszubskiej”
• 21 grudnia - dr Nicole Dołowy, językoznawstwo, „Kaszubi i ich język wśród innych mniejszości językowych w Europie”.

Link na wszystkie spotkania.