Oryginał i kopia historycznego czepca obok siebie. Wyjątkowe wydarzenie w Żukowie

W Żukowie odbyły się uroczystości upamiętniające 800. rocznicę męczeństwa norbertanek żukowskich. Jednym z najważniejszych punktów obchodów była prezentacja wiernej kopii XVIII-wiecznego złotego czepca norbertanek. Tego dnia rekonstrukcję można było zobaczyć obok oryginału sprowadzonego specjalnie z muzeum w Toruniu.

W niedzielę w Żukowie przedstawiciele samorządu i mieszkańcy wspólnie oddali hołd siostrom norbertankom, które według przekazów historycznych poniosły śmierć z rąk Prusów w 1226 roku.

Obchody rozpoczęła uroczysta msza święta w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Żukowie. Następni uczestnicy złożyli wieńce przy kaplicy św. Jana Nepomucena, w miejscu upamiętniającym śmierć sióstr.

Dalsza część uroczystości odbyła się w Centrum Kultury Spichlerz w Żukowie. Jej głównym punktem była prezentacja wiernej kopii XVIII-wiecznego złotego czepca norbertanek żukowskich, przygotowanej przez artystkę Annę Miszczak. Uczestnicy mogli porównać rekonstrukcję z historycznym oryginałem.

Oryginalny czepiec stworzony przez norbertanki został sprowadzony na tę okazję - na jeden dzień, z Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu. 

- Tak naprawdę niewiele wiemy o tym czepcu. Został do naszych zbiorów zakupiony w 1965 r. od kolekcjonera. Nie znamy jego właścicielki, nie znamy jej historii. Wiemy tylko tyle, że był wielokrotnie naprawiany i chyba bardzo chętnie noszony. Nosi wiele znamion cerowania, użytkowania - opowiadała dr Justyna Słomska-Nowak, kierowniczka Działu Gospodarki, Rzemiosł i Architektury Muzeum Etnograficznego w Toruniu. 

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"31410"}

Zabytek został odrestaurowany i wzmocniony, aby zapobiec jego dalszej destrukcji. 

Uczestnicy uroczystości mogli zobaczyć wczoraj oba obiekty obok siebie i przyjrzeć się ich detalom. Prezentacji czepca towarzyszyły trzy wystąpienia poświęcone jego historii, budowie i procesowi odtworzenia.

Dr Justyna Słomska-Nowak z Muzeum Etnograficznego w Toruniu przedstawiła wykład "Złotogłowie. Czepiec kaszubski z Żukowa ze zbiorów Muzeum Etnograficznego w Toruniu". Następnie mgr Dominika Popiołek opowiedziała o konstrukcji zabytku, jego stanie zachowania oraz pracach konserwatorsko-restauratorskich.

Spotkanie zakończyła Anna Miszczak, hafciarka i stypendystka Narodowego Instytutu Dziedzictwa i Kultury Wsi. W wystąpieniu zatytułowanym "Ania, rób krzywo! Czyli jak powstał złoty czepiec" przybliżyła kulisy tworzenia współczesnej kopii.

Oryginalny czepiec jest wykonany m.in. szychem - bawełnianą lub lnianą nitka owiniętą cienkim drucikiem (miedzianym, srebrnym lub metalizowanym). Norbertanki na swoich czepcach tworzyły wypukłe, barokowe wzory (tzw. rzeźbienie igłą lub akuskulpturę) na podkładzie z tektury lub skóry. I takimi technikami kopię czepca sporządziła Anna Miszczak, używała także złotej nici. Dodatkowo próbowała zachować też kierunek nici podczas haftu. Czepiec powstawał przez... około 300 godzin. 

::addons{"type":"youtube","url":"https://youtu.be/nYnxIVCK45c?si=NTcIALEbXo4Fy6tu"}

Czepiec wykonany przez Annę Miszczak wzbogaci zbiory Muzeum Norbertanek Żukowskich. Zachowały się w nim historyczne tkaniny liturgiczne haftowane przez siostry, jednak brakowało tam przykładu ich świeckiego haftu.

Kopia XVIII-wiecznego czepca pozwoli uzupełnić tę kolekcję i przybliżyć kolejny wymiar działalności dawnych mieszkanek klasztoru.