Kiedy samochód sygnalizuje problem z jednym ze swoich systemów, łatwo uznać komunikat za drobną niedogodność. W dieslu ostrzeżenie może jednak oznaczać potrzebę szybkiej wizyty w warsztacie. Nie każdy błąd w systemie SCR wymaga wymiany kosztownych części, ale odkładanie sprawdzenia auta bywa ryzykowne. Jak odróżnić chwilowy sygnał od usterki, która utrudni dalszą jazdę?
Odpowiedź zależy od rodzaju objawów i ustaleń podczas kontroli samochodu.
AdBlue jest wodnym roztworem mocznika, podawanym do gorących spalin przed katalizatorem SCR. Wytworzony z niego amoniak uczestniczy w reakcji, podczas której tlenki azotu (NOx) są przekształcane głównie w azot i wodę. Płyn nie trafia do paliwa ani do komory spalania – ma osobny zbiornik i instalację dozującą. Roztwór dostarczają pompa, przewody i wtryskiwacz, a czujniki nadzorują pracę systemu. SCR należy odróżnić od filtra DPF – pierwszy ogranicza emisję tlenków azotu, drugi zatrzymuje cząstki sadzy.
Przy awarii SCR wskazania na desce rozdzielczej mogą pojawiać się stopniowo, w miarę trwania problemu. Komputer samochodu kontroluje również ciśnienie w instalacji, działanie podzespołów i skuteczność redukcji tlenków azotu. W razie nieprawidłowości uruchamia procedurę ostrzegawczą producenta. Zapisanie treści komunikatu i okoliczności jego wystąpienia ułatwia późniejsze ustalenie przyczyny awarii. Znaczenie ostrzeżeń należy sprawdzić w instrukcji danego samochodu. Typowe sygnały to:
Problemem bywa krystalizacja roztworu w okolicy dozownika lub przewodów. Osady mogą utrudniać podawanie odpowiedniej ilości preparatu. Możliwe są awarie pompy, grzałki zbiornika, czujników poziomu i NOx oraz wiązek elektrycznych. Podobny komunikat może wskazywać na zupełnie różne uszkodzenia, dlatego samo ostrzeżenie nie wystarczy do wstępnej diagnozy. Przyczyną bywają też zanieczyszczenia płynu lub nieszczelności. Uszkodzony czujnik NOx może zaburzać ocenę pracy katalizatora.
AdBlue zamarza w przybliżeniu przy –11°C, lecz konstrukcja samochodu uwzględnia taką sytuację – zbiornik i wybrane elementy instalacji są ogrzewane. Samo zamarznięcie preparatu podczas mrozu nie oznacza awarii. Kłopot występuje, gdy ogrzewanie zawodzi lub płyn nie dociera do dozownika po rozgrzaniu instalacji. Nie należy próbować rozmrażać jej wrzątkiem ani dolewać do zbiornika środków przeciw zamarzaniu. Grozi to uszkodzeniem podzespołów lub zanieczyszczeniem płynu.
Pierwszym etapem jest odczyt kodów usterek i parametrów bieżących za pomocą urządzenia diagnostycznego. Mechanik porównuje ciśnienie, odczyty czujników NOx i temperaturę z wymaganymi wartościami. Sam kod błędu wskazuje obszar poszukiwań, a nie zawsze konkretną uszkodzoną część. Później można przetestować pompę, dozownik i ogrzewanie oraz sprawdzić przewody, złącza i wycieki. Sprawdza się również zasilanie podzespołów. Dopiero wyniki takich testów pozwalają ustalić zakres potrzebnych prac.
Sposób usunięcia usterki zależy od jej przyczyny i konstrukcji samochodu. Jeśli przepływ blokują osady, serwis może oczyścić dozownik lub przewody, o ile nie są uszkodzone. Uszkodzony przewód wymaga innego postępowania niż niesprawna pompa albo czujnik. Wymiana całego zbiornika z osprzętem nie jest konieczna przy każdym błędzie AdBlue. W niektórych autach podzespoły są jednak zintegrowane w jednym module. Po naprawie trzeba sprawdzić system, wykasować błędy i wykonać inne procedury producenta.
Wiele zależy od jakości preparatu i sposobu uzupełniania zbiornika. Do zbiornika należy wlewać wyłącznie AdBlue zgodne z normą ISO 22241, używając naczyń przeznaczonych do tego płynu. Woda, olej napędowy i inne zanieczyszczenia mogą uszkodzić instalację dozującą oraz katalizator. Sprawdzaj termin przydatności i przechowuj opakowanie według zaleceń producenta. Gdy po uzupełnieniu poziomu ostrzeżenie nie znika, kolejne dolewki nie zastąpią wizyty w serwisie. Białe osady przy połączeniach również wymagają kontroli.
Skasowanie błędu może wygasić ostrzeżenie, ale niesprawny element nadal zakłóca pracę SCR. W takim przypadku niezbędne będzie skorzystanie z pomocy specjalistów. Przykładem może być naprawa AdBlue w Łodzi wykonywana w warsztacie mechaniki pojazdowej zajmującym się również diagnostyką SCR. Przed zaakceptowaniem zakresu prac warto poprosić warsztat o wskazanie przyczyny awarii i sposobu jej usunięcia.